Slimmer fokken met een CT-scanner: Topigs Norsvin doet het!

Mannelijke selectiekandidaten van zowel beren- als zeugenlijnen worden aan het einde van de testperiode, waarin onder andere groei en voederconversie gemeten worden, overgebracht naar de CT-afdeling. Op dat moment wegen ze ongeveer 130 kilo. Voor ze de scanner ingaan, worden ze eerst beoordeeld op exterieur, met extra aandacht voor kenmerken die iets zeggen over de levensduur, zoals de stand van de poten en de kwaliteit van het beenwerk.
Daarna volgt de CT-scan. Deze wordt uitgevoerd met een apparaat dat ook in ziekenhuizen wordt gebruikt. Er worden zo’n 1.200 dwarsdoorsnedes per beer gemaakt. Dat levert een haarscherp beeld op van onder andere de karkasonderdelen, vetverdeling, botstructuur en de vorm van de organen.

Bewezen resultaat

Dankzij de CT-scanner kan Topigs Norsvin bijvoorbeeld zeer specifieke karkas- en vleeskenmerken voorspellen. In plaats van alleen te kijken naar het percentage mager vlees, wordt nu ook gekeken naar vetkwaliteit en waar in het karkas het vlees zit en hoe dit verdeeld is. De software achter de CT-scanner kan ook het aantal wervels tellen. Dat is belangrijk, want meer wervels betekent vaak meer spenen, en dat vergroot de kans dat een zeug haar biggen zelfstandig groot kan brengen. Selectie op de vorm van het schouderblad voorkomt doorligwonden en verlengt de levensduur van zeugen die in de kraamstal veel op hun zij liggen aanzienlijk. Ook de kraakbeenaandoening osteochondrose wordt snel en nauwkeurig opgespoord, wat kreupelheid in de stal voorkomt. Dankzij selectie op dit kenmerk heeft Topigs Norsvin in de afgelopen tien jaar een reductie van 70% in de osteochondrosescore gerealiseerd.

Fokkerij van de toekomst

Een groot voordeel van CT-scan is dat er geen dieren geslacht hoeven te worden om toch gedetailleerde informatie te verkrijgen over hoe het dier er van binnen uitziet. Dat is niet alleen ethisch beter, het versnelt ook de genetische vooruitgang. Erfelijke eigenschappen kunnen direct bij het dier worden gemeten en de beste dieren kunnen na het scannen ingezet worden voor de fokkerij.

Een ander groot voordeel is dat alle beelden bewaard blijven. Topigs Norsvin heeft een fokkerijdatabase met CT-scan gegevens van 75.000 dieren. Deze database blijft groeien met een snelheid van 10.000 dieren per jaar. Dit is een uiterst waardevolle referentiepopulatie, die wordt gebruikt om nieuwe AI-modellen, nieuwe eigenschappen en dus potentiële nieuwe selectiedoelen te ontwikkelen en te testen.

De database maakt het mogelijk om CT-scan kenmerken (fenotypen) van een dier direct te koppelen aan zijn genetische informatie (genotype). Dat maakt genomic selection nauwkeuriger. Topigs Norsvin is wereldwijd de eerste varkensfokkerij organisatie die CT-scan data en DNA gegevens op deze schaal combineert.

CT-scan technologie maakt het dus mogelijk om sterkere, gezondere en duurzamere varkens te fokken. En dat is goed nieuws – voor de boer, het dier én de hele keten.

Roos Vogelzang
Adviseur Genetica