NKG op kleigrond: zo verbeteren groenbemesters de bodemstructuur bij aardappelen

Waarom NKG de bodemstructuur verbetert

“Vroeger ploegden we in het najaar, zoals eigenlijk iedereen hier op de zeeklei,” vertelt Sjaak. “Dat gaf de grond de kans om te verweren. Maar sinds we met NKG werken, zien we duidelijke verschillen.” Nicole vult aan: “De bodem is zichtbaar gezonder geworden. De structuur is veel ruller en luchtiger dan vroeger. Daardoor blijft er in natte periodes minder water staan en kunnen de gewassen beter wortelen.” Die verbeterde bodemstructuur heeft nog een ander voordeel: de capillaire werking.

“Die is echt top,” zegt Sjaak. “Ook al kan de bovenste laag soms wat grover en sneller droog zijn, er is van onderuit voldoende vocht beschikbaar. In droge periodes merken we juist dat het gewas het langer volhoudt.” Toch vraagt NKG ook om aanpassing. “In het voorjaar duurt het een paar dagen langer voordat de grond opdroogt en begaanbaar is,” legt Sjaak uit. “Maar dat nadeel weegt voor ons niet op tegen de voordelen later in het seizoen.”

Rol van groenbemesters in NKG-systemen

“De juiste groenbemester is echt cruciaal in NKG,” legt Nicole uit. “We zoeken naar een mix van soorten: een deel dat afvriest, zodat je geen opslag krijgt, en een deel dat winterhard is en zo lang mogelijk levende wortels houdt.” Sjaak: “Die levende wortels zijn belangrijk voor het bodemleven en de structuur. Tegelijk willen we voorkomen dat we in het voorjaar veel extra bewerkingen moeten doen om de groenbemester te beëindigen.” De keuze hangt ook af van de volgteelt. “Voor bieten is een volledig afgevroren mengsel ideaal,” zegt Sjaak. “Maar voor aardappelen hebben we liever nog wat levende planten die hun werk blijven doen.” Op dit perceel zaaiden ze het groenbemester mengsel TerraLife SolaRigol TR. Deze heeft gezorgd voor een mooie uitgangssituatie voor het poten van de aardappelen. Op een deel van het perceel is TerraLife N-Fixx 50 ingezaaid omdat het andere mengsel op was. Deze groenbemester was meer afgestorven na de winter en geeft een fijn zaaibed, ideaal voor bieten. “Maar voor de aardappelen sluit TerraLife SolaRigol TR beter aan”.

NKG in het voorjaar: sturen op het juiste moment

Na de winter bleven vooral Deeptill tillage rammenas en klaver zichtbaar op het perceel. “Eind maart zijn we er met de Cambridge-rol overheen gegaan om de rammenas een tik te geven,” vertelt Nicole. Ongeveer een week voor het poten volgde een lichte bewerking met de rotorkopeg. “We bewerken alleen de bovenste vier à vijf centimeter. Zo creëren we een mooi zaaibed zonder de bodemstructuur te verstoren.” zegt Sjaak. De klaver die nog aanwezig is, zien ze niet als probleem. “Die verdwijnt straks bij het frezen van de rug,” legt Nicole uit. “En ondertussen bindt hij nog stikstof. Dat is mooi meegenomen voor de aardappelen.”

Balans tussen bewerken en besparen

Hoewel NKG draait om minimale grondbewerking, betekent dat niet dat er helemaal niet wordt gewerkt. “Soms zetten we een bouwvoorlichter in om verdichting dieper in de bodem op te heffen,” zegt Nicole. In totaal komen ze uit op drie tot vier bewerkingen in het voorjaar: rollen, een oppervlakkige bewerking en het klaarmaken van de ruggen tijdens het poten. “Omdat het vooral ondiepe bewerkingen zijn, blijft het brandstofverbruik laag,” aldus Sjaak. “We zoeken steeds naar de balans tussen goede pootomstandigheden en lage kosten.”

Aardappelen poten in een levend systeem

Tijdens het poten wordt een frontfrees voorop met rugvormers gebruikt. Deze legt het perceel klaar voor de poter achter de trekker. Er zijn nog wat resten van de groenbemester zichtbaar in de rug. “Dat is helemaal niet erg,” zegt Nicole. “Die afgestorven stengels van de bladrammenas zorgen juist voor een goede waterinfiltratie.” En uitdroging? Daar maken ze zich geen zorgen over. “Door de goede capillaire werking is er altijd voldoende vocht beschikbaar,” besluit Sjaak. “Dat geeft vertrouwen, juist in droge periodes.”