Protestactie Duitse boeren tegen lage melkprijzen

Daags voor Wereldmelkdag (1 juni) reden twintig trekkercombinaties met giertanks 30.000 liter melk uit over een weiland in Krummhörn in Noordwest-Duitsland. De boodschap van de actie: ‘De echte verspilling vindt niet vandaag plaats op dit veld, maar elke dag op een markt die kwalitatief hoogwaardig voedsel systematisch devalueert.’

Met die provocerende protestactie vestigen de boeren de aandacht op de problemen waar zij al jaren tegenaan lopen. Veel melkveehouders werken onder erbarmelijke economische omstandigheden. „Vandaag maken we zichtbaar wat anders onzichtbaar blijft – de stille devaluatie van onze melk en, bijgevolg, de arbeid van zowel mens als dier”, zo verklaarden BDM-voorzitter Karsten Hansen en EMB-voorzitter Kjartan Poulsen. „Terwijl retailers en de voedingsmiddelenindustrie hun winst en positie veiligstellen, worden producenten aan hun lot overgelaten.”

Europees protest

De actie maakt deel uit van een Europees protest tegen de aanhoudende passiviteit in het landbouwbeleid. De keuze voor Duitsland is bewust. „Duitsland treuzelt al jaren met Europese initiatieven om de melkmarkt te stabiliseren of de marktpositie van producenten te verbeteren”, bekritiseert BDM-voorzitter Karsten Hansen. „Verschillende landen pleiten voor het instellen van vrijwillige leveringsverminderingen in de huidige marktcrisis. Duitsland zwijgt opvallend genoeg. Tegelijkertijd zoekt de Duitse regering naar mazen in de wet voor verwerkers in de contractuele verplichtingen tussen verwerkers en producenten, die door de Europese Commissie zijn ingesteld, in plaats van de positie van melkveehouders te versterken.”

Overproductie bevorderen

De aanhoudende crises op de zuivelmarkt zijn geen toeval, maar een gevolg van politieke kaders die overproductie bevorderen en de marktpositie van producenten systematisch verzwakken, vindt de BDM. Net als veel andere agrarische sectoren staan melkveebedrijven onder enorme druk. De kosten voor energie, voer, machines, bouw en regelgeving stijgen voortdurend, terwijl de melkprijs grotendeels wordt bepaald door zuivelbedrijven, detailhandelaren en de wereldmarkt – zonder dat de boeren daadwerkelijk enige onderhandelingsmacht hebben. Voor veel bedrijven blijft er daarom maar één optie over om economisch te overleven: nog meer produceren, tegen lagere opbrengsten. Maar juist deze dynamiek verergert de crisis, stellen de beide organisaties.

„Meer produceren om minder te verdienen – dat is de realiteit voor veel melkveebedrijven", legt Kjartan Poulsen uit. Hij is voorzitter van de EMB (European Milk Board) en melkveehouder in Denemarken. „Dit is geen individueel falen van de boeren. Het is de logica van een agrarisch marktsysteem dat ondanks alle waarschuwingen nog steeds wordt verdedigd."

Karsten Hansen: „Het is cynisch om de verantwoordelijkheid bij de boeren neer te leggen, terwijl tegelijkertijd effectieve instrumenten voor crisisbeheersing worden geblokkeerd en maatregelen om de marktpositie van producenten te verbeteren worden ondermijnd. Melkveehouders zijn bereid de verantwoordelijkheid voor hun markt te nemen, maar er moet wel voor gezorgd worden dat dit op een georganiseerde en dus effectieve manier gebeurt."

Eisen

Met hun campagne eisen de BDM en de EMB diverse concrete politieke maatregelen:

– Activering van vrijwillige leveringsbeperking op EU-niveau: vermindering van onverkochte hoeveelheden om de melkmarkt onmiddellijk te stabiliseren.

– Bindende contracten vóór levering: duidelijke afspraken over prijs, hoeveelheid, kwaliteit en levertijd vóór levering – geen leveringen zonder een duidelijk plan.

– Daadwerkelijke hervormingen van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en de Gemeenschappelijke Marktorganisatie.