Controles luchtwassers leveren wisselend beeld op

De resultaten laten in de ogen van Gedeputeerde Staten (GS) een wisselend beeld zien. 'Per saldo kan worden gesteld dat er op onderdelen verbetering zichtbaar is, maar dat de naleving nog onvoldoende is om te spreken van een structureel bevredigend niveau. Deze bevinding is in lijn met het beeld dat in voorgaande jaren door ons is geschetst. Er is geen sprake van een eenduidige verslechtering, maar van een verschuiving in het type bevindingen en de wijze van toezicht. Waar in eerdere jaren de nadruk lag op de aanwezigheid en basiswerking van luchtwassers, wordt nu nadrukkelijker gekeken naar de daadwerkelijke en correcte werking. Dit leidt ertoe dat tekortkomingen scherper in beeld komen, wat het beeld van een aanhoudend hoog overtredingspercentage mede verklaart.’

De omgvingsdienst IJsselland en Twente controleren de luchtwaseers. De resultaten van deze controles zijn eenduidig geregistreerd. Vorig jaar zijn in IJsselland (West-Overijssel) 71 periodieke controles uitgevoerd bij bedrijven op een totaal van 173 bedrijven met een luchtwasser. Daarbij zijn bij 39 bedrijven overtredingen geconstateerd. Na hercontrole is bij 23 bedrijven een (voornemen tot) last onder dwangsom opgelegd.

Twente kan cijfers over overtredingen niet eenduidig genereren

Opvallend is dat bij de Omgevingsdienst Twente dezelfde typen controles worden uitgevoerd. Volgens GS maakt het huidige registratiesysteem in Twente het echter niet mogelijk om de aantallen overtredingen en opgelegde sancties specifiek voor luchtwassers over 2025 eenduidig te genereren. ’Om die reden kunnen voor Twente geen vergelijkbare kwantitatieve gegevens worden verstrekt. Wel geldt dat bij geconstateerde overtredingen handhavend wordt opgetreden conform de geldende handhavingsstrategie.’

Bij de werkwijze van de omgevingsdiensten zijn administratieve controles een belangrijke basis, maar die geven niet in alle gevallen volledig inzicht in de feitelijke werking van luchtwassers. ‘Daarom worden deze aangevuld met fysieke controles in het veld.’ Als dezelfde overtreding opnieuw wordt geconstateerd, wordt dat als een verzwarende factor aangemerkt: ’Dit leidt tot een zwaardere interventie, waarbij sneller wordt overgegaan tot bestuursrechtelijke maatregelen zoals een last onder dwangsom of een voornemen daartoe. Daarnaast kunnen kortere hersteltermijnen en aangepaste dwangsombedragen worden toegepast.’

Extra controles niet nodig in de ogen van provincie

Ondanks de wisselende resultaten blijft GS bij het standpunt van een jaar geleden dat het opzetten van nieuwe en extra controleprogramma’s niet nodig is. ‘In samenwerking met de omgevingsdiensten IJsselland en Twente is al een gezamenlijk project opgezet dat gericht is op het versterken van kennis bij toezichthouders, ondernemers en de sector als geheel. Toezichthouders worden gezamenlijk opgeleid en er worden afspraken gemaakt over een gedeeld beoordelingskader. Deze samenwerking wordt in 2026 in de praktijk gebracht, waarmee zowel de efficiëntie als de kwaliteit van het toezicht wordt versterkt. Binnen dit project worden bovendien meer controles uitgevoerd dan uit een reguliere programmering zou volgen.’