Minder doen, meer bereiken: wat slimme keuzes met aardappelen en groenbemesters opleveren

Dat aardappelen bij een goede afrijping vrijwel alle stikstof opnemen blijkt uit het onderzoek ‘Bodemkracht in balans’ bij DAW demobedrijf Nieuw Altinge dat momenteel in het derde teeltseizoen zit. Alle gewassen zijn bij de oogst bemonsterd op opbrengst en de nutriënteninhoud. En de zetmeelaardappelen zijn ook halverwege het groeiseizoen bemonsterd om de groei en opname van nutriënten van beide teeltsystemen tussentijds te vergelijken.

In dit project onderzoekt Albert Jan samen met experts het effect van teeltsystemen op de benutting van nutriënten en vocht. (Lees er op de website van het DAW meer over). Harde conclusies zijn er nog niet te trekken – ‘daarvoor is het allemaal nog te onzeker’ – maar Albert Jan ziet wel zichtlijnen opduiken.

Meer stikstof levert niet automatisch meer aardappelen op

Een daarvan is het belang van passende bemesting bij zetmeelaardappelen. Uit de resultaten van 2024 en 2025 blijkt dat aardappelen bij een goede afrijping vrijwel alle stikstof opnemen. Wie zwaarder bemest, ziet het gewas juist langer doorgroeien, met een latere oogst als gevolg.

Op tijd voor een vanggewas

Albert Jan: ‘Dat betekent in de praktijk vaker spuiten, dus hogere kosten en pas laat een vanggewas kunnen inzaaien, zonder dat de aardappelopbrengst persé hoger is.’ Door te kiezen voor een passend bemestingsniveau en ruimte voor afrijping (bijvoorbeeld met vroege rassen), ben je op tijd om een vanggewas goed in te zaaien en te laten ontwikkelen. Op Nieuw Altinge bemonsteren ze ieder perceel en vergelijken ze die met bestaande bemestingsnormen om de hoeveelheid bemesting te bepalen. Hierbij houden ze ook rekening met de voorvrucht, die stikstof nalevert.

Een goede groenbemester betaalt zich volgend voorjaar terug

Een geslaagd vanggewas (of groenbemester) zorgt – zeker op zandgrond denkt Albert Jan – voor het vasthouden van eventueel achtergebleven stikstof, opbouw van organische stof, diepere beworteling en betere bodemstructuur. Op zandgrond betaalt zich dat direct uit in het voorjaar door betere beschikbaarheid van vocht en nutriënten. ‘Dit is winst voor het volgende seizoen en voor de waterkwaliteit in het algemeen’, zegt Albert Jan.

Grote groenbemester? Niet automatisch een goede!

Een weelderige grote groenbemester is niet automatisch een goede groenbemester. Volgens Albert Jan zit de winst vooral onder de grond. ‘Bij weinig beschikbare stikstof – stikstofhonger – steekt het gewas meer energie in wortels dan in blad. Juist die diepere beworteling draagt bij aan bodemstructuur en het vasthouden van nutriënten en een minder groot gewas bovengronds.’

Wanneer noem je het een groenbemester en wanneer een vanggewas?

Vanggewas en groenbemester wordt wisselend gebruikt, maar wanneer is nu wat? Lees op de website van het DAW wat de verschillen zijn.

Online cursus groenbemester (of vanggewas)

Wil jij meer over soorten groenbemesters, effecten van groenbemesters op je bodem, groenbemester om ziekten en plagen mee tegen te gaan of iets leren over het onderwerken van groenbemesters? Volg onze e-learning groenbemester en ga op je eigen bedrijf ook aan de slag met een geslaagde groenbemester.