POV publiceert tien aandachtspunten voor stikstofbrief Van Essen

1. Vergunningverlening moet op gang komen

Volgens de POV biedt de Kamerbrief opnieuw geen garanties dat de vergunningverlening weer op gang komt. De organisatie stelt dat was afgesproken om emissiereductie en vergunningverlening gelijktijdig aan te pakken, maar dat de overheid die verantwoordelijkheid nog niet waarmaakt. Juist vergunningverlening is volgens de POV cruciaal om nieuwe emissiearme stallen te kunnen realiseren. Daarnaast pleit de organisatie voor passend flankerend beleid voor verouderde stallen, zodat ondernemers kunnen blijven investeren in verdere verduurzaming en een lagere stikstofuitstoot.

2. KDW blijft een rol spelen

De POV noemt het teleurstellend dat de Kritische Depositiewaarde (KDW), ondanks eerdere toezeggingen om deze uit de wet te halen, in de praktijk nog steeds een rol speelt bij vergunningverlening. Ook de besluitvorming over de Rekenkundige Ondergrens (RKO) wordt volgens de organisatie opnieuw vooruitgeschoven. De POV noemt een snelle invoering van de RKO essentieel voor de legalisatie van PAS-melders, het bieden van perspectief aan interimmers en het weer op gang brengen van vergunningverlening en bedrijfsontwikkeling. Volgens de organisatie verkeren deze groepen door overheidsfalen inmiddels al zeven jaar in onzekerheid.

3. Grote zorgen over stikstofzones

Ook de aanwijzing van gebieden en zones roept volgens de POV veel vragen op. De organisatie vindt de voorgestelde zones te ruim en wijst erop dat deze verder gaan dan alleen stikstofgevoelige natuur. Daarnaast is volgens de belangenorganisatie onduidelijk welke maatregelen ondernemers straks moeten nemen en hoe de overheid hen daarbij gaat ondersteunen. De POV benadrukt dat de varkenshouderij de afgelopen jaren al veel emissiereductie heeft gerealiseerd en dat het resterende reductiepotentieel beperkt is.

4. Afroming van varkensrechten ongewenst

De Kamerbrief noemt afroming als mogelijk instrument. Voor de varkenshouderij wordt daarbij gekeken naar de CBS-rapportage die in augustus verschijnt. Volgens de POV geven die cijfers echter geen actueel beeld, omdat de effecten van de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties (LBV en LBV-plus) daarin nog onvoldoende zichtbaar zijn. Op basis van andere databronnen stelt de organisatie dat de sector onder het productieplafond blijft en ziet zij daarom geen aanleiding voor afroming van varkensrechten.

5. Sector heeft al veel bijgedragen

De POV wijst erop dat de varkenshouderij de afgelopen jaren fors heeft bijgedragen aan de reductie van de ammoniakuitstoot. Dat gebeurde volgens de organisatie door technische innovaties, investeringen in emissiearme stalsystemen en de krimp van de sector. Daardoor is het laaghangende fruit inmiddels geplukt en zijn verdere reducties volgens de POV alleen mogelijk met een realistische aanpak en maatwerk. De organisatie roept de minister op om de verdere uitwerking daarvan samen met de sector vorm te geven.

6. Integrale aanpak vraagt nadere uitwerking

Positief noemt de POV dat de minister spreekt over een integrale aanpak van stikstof, klimaat en dierwaardigheid. Volgens de belangenorganisatie ontbreekt echter nog een concrete uitwerking van hoe die samenhangende aanpak in de praktijk vorm moet krijgen.

7. Registratie en monitoring niet op orde

Ook de registratie en monitoring van stikstof verdienen volgens de POV verbetering. De organisatie stelt dat nog te veel wordt gerekend met verouderde gegevens en dat de stikstofregistratie onvoldoende transparant is. Volgens de POV is onduidelijk welke referenties worden gebruikt en hoe actuele informatie wordt verwerkt. Daarnaast pleit de organisatie ervoor dat de overheid maatregelen ook weer intrekt wanneer blijkt dat de gestelde doelen zijn gehaald.

8. Doelsturing mag geen stapeling van regels worden

Volgens de POV moet doelsturing ondernemers juist ruimte geven om zelf de beste route naar emissiereductie te kiezen. De organisatie ziet daarvoor een combinatie van een robuust emissiesysteem, een mineralenbalans en metingen als uitgangspunt. Doelsturing koppelen aan extra bedrijfsplafonds of aanvullende bedrijfsnormen vindt de POV onwenselijk. Volgens de organisatie zou dat leiden tot een stapeling van regels bovenop bestaande vergunningen en varkensrechten.

9. Goede locaties behouden

Om verplaatsing en innovatie mogelijk te houden, vraagt de POV aandacht voor het behoud van geschikte veehouderijlocaties. Volgens de organisatie verdwijnen door saneringsregelingen ook locaties die juist geschikt zijn voor verdere ontwikkeling. De POV pleit daarom voor een publiek-private makelaarsfunctie om dergelijke locaties beschikbaar te houden.

10. Breder kennisfundament nodig

Tot slot stelt de POV dat binnen het stikstofdossier belangrijke kennis ontbreekt. De organisatie pleit voor een expertteam met een brede wetenschappelijke basis. Volgens de POV krijgen extensieve vormen van landbouw te veel het predicaat emissiearm, terwijl juist moderne gesloten stalsystemen zeer efficiënt en emissiearm kunnen produceren. De organisatie waarschuwt dat een eenzijdige focus op extensiveren en bedrijfsbeëindiging ten koste kan gaan van het verdienvermogen van boeren, de leefbaarheid van het platteland en uiteindelijk ook de voedselzekerheid.

De tien aandachtspunten zijn gepubliceerd als reactie op de Kamerbrief over landbouw en stikstof die minister Jaimi van Essen vrijdag naar de Tweede Kamer stuurde. Met de notitie hoopt de POV richting te geven aan de verdere uitwerking van het stikstofbeleid.