Provincie moet nieuw besluit nemen over legalisatieverzoeken vier PAS-melders

Vier PAS-melders uit Overijssel dienden in 2021 een verzoek tot legalisatie in. Eind 2023 kregen deze melkveehouders een brief van de provincie waarin stond dat er nog geen vergunning kon worden aangevraagd.

In maart 2025 hebben de boeren de provincie in gebreke gesteld omdat er niet op tijd was beslist over de legalisatieverzoeken. Het college van Gedeputeerde Staten van Overijssel (GS) liet in een reactie op de ingebrekestellingen weten dat het de verzoeken beoordeelde als aanmelding voor het landelijke legalisatieprogramma voor PAS-melders en niet als vergunningaanvraag. Aan alleen een aanmelding hing volgens Overijssel geen beslistermijn vast. De PAS-melders maakten daar met behulp van Stichting Stikstofclaim en haar advocaten bezwaar tegen.

Aanvraag had wel als vergunning aangemerkt moeten worden

De rechtbank geeft de veehouders nu gelijk en is ook van mening dat de legalisatieverzoeken wel als aanvraag moeten worden aangemerkt omdat de legalisatieverzoeken gericht zijn op het verkrijgen van een natuurvergunning. Een onderscheid tussen aanmelden en aanvragen kent geen basis in het bestuursrecht, luidt het oordeel van de rechter.

Daarnaast wijst de rechtbank er in de uitspraak op dat de aanvragen voor het landelijke legalisatieprogramma PAS-melders via de website van RVO volledig zijn ingevuld. In het formulier is gevraagd of een vergunning nodig is voor legalisatie en alle vier de PAS-melders hebben aangegeven dat dat het geval is.

Als de aanvragen niet compleet waren of beknopt waren gedaan, dan had het college de verzoeken buiten behandeling kunnen laten als de desbetreffende melkveehouders niet meer gegevens hadden willen aanleveren. Daar is nu geen sprake van.

Geen onderscheid tussen aanmelding en aanvraag

'Naar het oordeel van de rechtbank kunnen de verzoeken om legalisatie – gelet op de inhoud en strekking – niet anders begrepen worden dan als verzoeken om een vergunning op grond van de destijds van kracht zijnde Wet natuurbescherming (nu de Omgevingswet, red.). Dat het college deze verzoeken heeft geplaatst in het kader van het legalisatieprogramma en daarbij kennelijk onderscheid maakt tussen het aanmelden en het indienen van een aanvraag, maakt dit niet anders”, zo staat in de uitspraak.

De rechter vindt het ook terecht dat de boeren het college ingebreke heeft gesteld in maart 2025, omdat de termijn voor het nemen van een besluit al was verstreken.

Het college krijgt nu twaalf weken om een besluit te nemen. Daarnaast moet Overijssel aan elke PAS-melder een bedrag van 1.442 euro betalen voor het overschrijden van de beslistermijn.

Stikstofclaim spreekt van doorbraak

Jan Cees Vogelaar, voorzitter van Stichting Stikstofclaim, is blij met de uitspraak en vindt dat er sprake is van een doorbraak. „De rechtbank is het met ons eens dat een legalisatieverzoek moet worden opgevat als een vergunningaanvraag, waarop het college van Gedeputeerde Staten gewoon tijdig had moeten beslissen. Dit betekent dat het college moet stoppen met afwachten, dat afwachten heeft al veel te veel tijd genomen en snel aan het werk moet. Het is nu aan GS om te beslissen of deze PAS-melders een vergunning krijgen en zo niet, waarom niet.”