Pools onder de loep: ken jij de spelregels?

Een paar weken geleden kwam het onderwerp pools aan bod tijdens een bedrijfseconomische studiegroep. Daarbij viel mij op hoeveel verschillen er zijn tussen de diverse pools. Nog opvallender was dat veel deelnemers eigenlijk niet precies weten wat het doel van hun pool is of welke voorwaarden en regels gelden.

Het doel van een pool

Over het algemeen neem je deel aan een pool om een gemiddelde prijs over het afzetseizoen te realiseren. Daarbij wordt vaak een bewaarvergoeding betaald aan ondernemers die hun product langer bewaren. Zo worden de extra bewaarkosten gecompenseerd. Ook geeft een pool een zekerheid van afzet en betaling.

Dat gemiddelde wordt meestal bereikt, doordat vooraf is afgesproken dat iedere maand een bepaald percentage van het product wordt verkocht. In overleg met de poolcommissie kan daar soms van worden afgeweken, maar dit vormt meestal wel de basis van de verkoopstrategie.

Niet iedere pool verkoopt op dezelfde manier

Toch durf ik de discussie wel aan of regelmatig verkopen altijd het juiste uitgangspunt is. Ik ken bijvoorbeeld een uienpool die anders werkt. Daar krijgt de poolbeheerder de vrijheid om op basis van zijn marktverwachting de verkoopmomenten te bepalen. Dat kan betekenen dat er juist veel vroeg of juist heel laat wordt verkocht.

Je mag ervan uitgaan dat een ervaren poolbeheerder over voldoende marktkennis beschikt om daarmee een beter resultaat te behalen. Tegelijk moet je accepteren dat zo'n strategie in sommige jaren juist minder goed kan uitpakken dan een pool die volgens een vaste verdeling verkoopt.

Als uienteler kun je dus bewust kiezen. Ga je voor meer zekerheid met een vaste verkoopstrategie? Of accepteer je iets meer risico, omdat je verwacht dat een marktgerichte aanpak op langere termijn een beter resultaat oplevert?

Regels verschillen per pool

Niet alleen de verkoopstrategie verschilt per pool. Ook de voorwaarden lopen behoorlijk uiteen. Bij aardappelpools moet je, voor zover ik weet, vrijwel altijd vóór het groeiseizoen aangeven dat je wilt deelnemen. Later instappen is dan niet mogelijk. Bij uienpools is dat lang niet altijd zo duidelijk. Maar is het eigenlijk wenselijk dat iemand in september nog kan instappen? En weten alle deelnemers dat deze mogelijkheid bestaat?

Wat gebeurt er met afwijkende partijen?

Hoewel ik regelmatig spreek met deelnemers aan verschillende pools, merk ik dat veel ondernemers niet precies weten welke regels gelden. Dat geldt ook voor de manier waarop wordt omgegaan met afwijkende partijen.

Worden partijen al aan het begin van het bewaarseizoen beoordeeld en eventueel buiten de pool gehouden? Of gebeurt dat pas later? En is het terecht dat een partij uien, waarvan in maart blijkt dat de MH-bespuiting niet goed heeft gewerkt, toch in de pool blijft?

Het zijn vragen waar niet iedere deelnemer bij stilstaat, terwijl ze wel invloed kunnen hebben op het eindresultaat. Vraag jezelf daarom eens af of je de voorwaarden van jouw pool echt kent. Kijk ook kritisch naar de belangen. Zijn de belangen van de poolbeheerder, die soms ook afnemer is, altijd volledig gelijk aan die van de deelnemers?

Kijk ook zakelijk naar je pool

Met deze column wil ik pools zeker niet afkraken. Voor pootaardappelen is het bij veel rassen zelfs nauwelijks mogelijk om de afzet anders te organiseren. Daarnaast zijn er ondernemers die het vermarkten van hun producten liever overlaten aan een pool. Ook dat kan een verstandige keuze zijn.

Maar verdiep je wel in de opzet van de pool. Welke regels gelden er? Welke voorwaarden zijn afgesproken? En sluiten die aan bij jouw bedrijf en jouw manier van ondernemen?

Blijf zakelijk naar je pool kijken. Uiteindelijk heeft de manier waarop een pool is ingericht direct invloed op jouw bedrijfsresultaat.