Nieuw middel zorgt voor rust, meer zekerheid en een robuuste ziektebeheersing

Met Serenade Soil Activ brengt Bayer een nieuw product, dat ratio en robuustheid in biologische gewasbescherming brengt.

Dorus Rijkers, Commercial Agronomy & Biological Lead by Bayer CropScience

Systeemdenken: Gewassen beschermen vanaf het begin

Door een sterk veranderend middelenpakket, nemen de uitdagingen op gebied van gewasbescherming voor telers steeds verder toe. Zeker in teelten als aardappelen, uien en wortelen zullen we meer moeten werken aan een systeemaanpak, om de teelt gezond te houden. In jaren als 2024 (kwakkelende zomer) wordt zichtbaar wat het gevolg kan zijn als we schimmelstammen zien opkomen die niet meer volledig gevoelig zijn voor fungiciden.

Daarnaast zijn de omstandigheden en weersinvloeden over de jaren heen grilliger geworden. De omstandigheden in de Nederlandse bodem zijn - vergeleken met andere landen in Europa - optimaal. Doorgaans hebben we de beschikking over voldoende, kwalitatief goed water. En ook de nutriëntenaanvoer is gemiddeld genomen, op niveau. Echter, met optimale voeding en bladmeststoffen in het seizoen, houden we ziektes als Phytophthora infestans in aardappel, Fusarium en valse meeldauw in uien echt niet buiten de deur.... Hoe ‘weerbaar’ de plant ook is. Het juiste samenspel tussen gewasbescherming met voeding, vochthuishouding, bodemomstandigheden en uitgangsmateriaal bieden een sterk systeem.

Biologisch fungicide voor bodemtoepassing, met unieke eigenschappen

Ook al zijn de bodemomstandigheden bij ons optimaal, de kosten per vierkante meter stijgen ook en daarom moet men de opbrengsten op een nog hoger niveau brengen. Bayer komt daarom met Serenade Soil Activ. Het is een biologisch fungicide wat zich op een aantal punten onderscheidt van andere middelen.

Serenade Soil Activ is speciaal ontwikkeld voor toepassing in de bodem. De focus ligt op de start van de teelt. Allereerst is Serenade Soil Activ een fungicide op basis van de gekende bacteriestam Bacillus amyloliquefaciens stam QST713. Het effect van de bacteriestam is gekend doordat het al jaren in Serenade wordt gebruikt bij bijvoorbeeld blad- en dompeltoepassingen. Serenade Soil Activ werkt specifiek tegen ziekten in de bodem doordat deze het afweermechanisme van de plant inschakelt (Geïnduceerde Systemische Resistentie), te vergelijken met de werking van een vaccin. Daarnaast werkt Serenade direct op pathogenen in de bodem, door het vormen van lipopeptiden, die schimmels op meerdere manieren uitschakelen.

Op het moment dat Serenade Soil Activ de wortel koloniseert, wordt de bacterie in het middel geactiveerd waardoor deze dan gaat groeien. Tijdens het groeiproces voedt de bacterie zich met wortelexudaten (suikers die de wortel afscheidt tijdens groei). Als de wortel groeit, groeit Serenade Soil Activ mee en beschermt zo ook de nieuwe worteldelen tot in de punten. Als de bacteriële groei van de bacteriestam onder de grond doorzet, start ook de vorming van de lipopeptiden en anti-bacteriële stoffen onder de grond. Deze zijn van cruciaal belang in de fungicidenwerking van Serenade Soil Activ.

Symbiose met het gewas, direct na toepassing

Doordat Serenade Soil Activ na toepassing binnen 2-3 dagen een volledig wortelstelsel koloniseert, vormt het razendsnel een biofilm rondom het worteloppervlak.

Dat heeft een aantal unieke voordelen voor de plant:

• Het bestrijdt aanwezige (bodem)ziektenkiemen direct
• Het activeert de geïnduceerde systemische resistentie (ISR) processen in de volledige plant, vanuit de wortel;
• Serenade Soil Activ vormt daar ook auxinen, wat de wortelgroei een ‘boost’ geeft
• De biofilm maakt de weg naar de wortels vrij voor nutriënten, die daardoor beter opneembaar worden
• Consistent in verschillende gewassen, zien we een verbeterde opname van stikstof (N), fosfaat (P), calcium (Ca) en sporenelementen ijzer (Fe) en molybdeen (Mo);
• Tenslotte vormt Serenade Soil Activ de basis voor de rhizofagie-cyclus. Een cyclus waarbij de bacterie in de biofilm zich ‘laadt’ met nutriënten, deze in de wortel transporteert, vervolgens daar op het juiste moment achterlaat en weer van voorafaan begint.

Een goede toepassing begint bij de juiste dosering

Telers die de huidige Serenade (SC) al kennen als grondbehandeling, gebruiken 5 -10 liter per hectare. Door de optimale formulering voor bodemtoepassing, waarin Serenade Soil Activ voorziet, is de dosering per hectare lager. Met een hoge concentratie aan kolonie-vormende eenheden van de Bacillus amyloliquefaciens QST713, in Serenade Soil Activ, raden we een dosering aan die 5x lager ligt dan met Serenade SC als grondbehandeling.

Het etiket van Serenade Soil Activ geeft een dosering van 1-2 liter per hectare weer. We maken het volgende onderscheid, op basis van veel onderzoek per gewas:

• Voor aardappel en uien is de adviesdosring 1 liter per hectare
• Voor peen zien we optimale effecten bij 2 liter per hectare.

Verder volgen er per gewas nog achtergronden, onderbouwingen en adviezen.

Aardappelteelt: Ziektebeheersing en versterken oogstrendement en houdbaarheid

In meerjarig opvolgende proeven, zijn er veel data verzameld over de meerwaarde van Serenade en Serenade Soil Activ, als bodemtoepassing in aardappelen. Serenade Soil Activ, ondersteunt sterk bij het beheersen van bodemgebonden ziekten: Rhizoctonia solani (lakschurft), Helminthosporum (zilverschurft) en Streptomyces (gewone schurft). Daarnaast zorgt Serenade Soil Activ voor een gemiddelde extra opbrengst van ongeveer 5% [Bron 1] . Ook de kwaliteit van de knollen wordt uniformer, met egalere partijen. En tot slot wordt het gehalte aan glyco-alkoloïden in de knol, sterk gereduceerd, wat resulteert in minder groene knollen. Dat alles komt de knol- en schilkwaliteit, voor en tijdens bewaring, ten goede.

Adviezen voor aardappelen

Serenade Soil Activ biedt voor elke vorm van aardappelteelt een goede basis in de ziektebeheersing. Onze adviezen, om tot een robuust teeltsysteem met Serenade Soil Activ te komen zijn als volgt:

Toepassingen in de veur, bij:

• Pootaardappelen: 1 liter per hectare Serenade Soil Activ in combinatie met een volledige dosering van uw chemische standaard pootgoedbehandeling.
• Consumptieaardappelen: 1 liter per hectare Serenade Soil Activ in combinatie met 50%-dosering van uw chemische standaard behandeling tijdens het poten.
• Zetmeelaardappelen: Ook bij zetmeelaardappelen 1 liter per hectare Serenade Soil Activ in plaats van de chemische standaard behandeling tijdens het poten.

Daarmee is dit middel een ideaal product om de chemische input van de aardappelteelt te verlagen. Voor een een toekomstbestendige, geïntegreerde teelt.

Uienteelt: Robuuste ziekteonderdrukking, verbeterde bewaring en hogere opbrengst

Serenade Soil Activ leent zich in de uienteelt perfect voor een geïntegreerde beheersing van bodemgebonden ziekten zoals Fusarium (Fusarium oxysporium f.sp. cepae). Een toepassing met Serenade Soil Activ aan de basis, geeft voordelen tijdens en zelfs na de teelt. In de teelt zorgt Serenade Soil Activ voor een extra opbrengst van 6% is uit proeven naar voren gekomen. Tijdens en na de teelt draagt Serenade Soil Activ namelijk ook nog eens bij aan een stevige reductie van ziekten die tijdens de lange bewaring problemen kunnen geven [Bron 2]. In de onafhankelijk opgezette testen is een reductie van gemiddeld 30% op rot waargenomen. En ook in uien, geeft de versterkte nutriëntenopname en -vastlegging in de knol, een bijdrage aan de meeropbrengst

Adviezen voor uien

Een geïntegreerd teeltsysteem in uien begint met een toepassing van Serenade Soil Activ.

• Zaaiuien: Serenade Soil Activ, 1 liter per hectare, toepassen in de veur in de teelt van zaaiuien. Voor een optimale bescherming, maar ook voor maximaal resultaat bij de oogst, adviseren we om Serenade Soil Activ te combineren met Rudis. Fusarium maakt dan veel minder kans.
• Plantuien: Ook voor eerste- en tweedejaars plantuien kunt u Serenade Soil Activ toedienen, met 1 liter per hectare. Een andere mogelijkheid is om de tweedejaars plantuien te dompelen in Serenade SC (1% oplossing), voorafgaand aan het planten en dit te combineren met Rudis in het dompelbad.

Peen: sterke biologische aanpak van bodemziekten en toename wortelgewicht

Serenade Soil Activ is een sterke aanvulling in de teelt van peen. Zeker met de toenemende bovenwettelijke eisen ten aanzien van verminderd chemisch middelengebruik. Rhizoctonia is het ‘target’ voor Serenade Soil Activ. Maar ook op andere bodemgebonden ziekten als Pythium (‘cavity spot’) is het effectief. Er zijn meer dan 25 proeven over verschillende landen in Noord-West Europa gedaan (Nederland, Frankrijk, Engeland, Duitsland). Waarbij het effect op cavity spot significant is. In het grootste deel van de proeven zien we een sterke reductie (10-12%) van cavity spot na toepassing van Serenade Soil Activ. Daarbij is ook gekeken naar de wijze van toepassing. Tot slot geeft het product gemiddeld 83% [Bron 3] toename van wortelgewicht

Adviezen voor peen

• Peen beddenteelt: pas Serenade Soil Activ toe in 2 liter per hectare, vlak voor zaaien. In de zaaiveur is het beste voor optimale effectiviteit. In onze proeven zien we dat toepassing, direct na zaaien, waarna inregenen, ook effectief is. Echter ligt de effectiviteit op bodemgebondenziekten dan net wat lager dan bij veurtoepassing.
• Peen op ruggen: Neem in acht, bij peen op ruggen, dat de optimale toepassing van Serenade Soil Activ zich richt op verdeling dicht bij het zaad en door de gehele rug. Pas de wijze van toepassen daarop aan.