Jaarlijkse groei wereldwijde zuivelhandel houdt aan

Dat staat in de ‘Wereldzuivelkaart 2026’ (een overzicht van de handelsstromen) die de Rabobank vandaag publiceert. Tussen 2017 en 2025 groeide de wereldwijde zuivelhandel met 11 procent, van 91,1 miljard kilo vloeibare melkequivalenten (LME) naar 101,2 miljard kilo. Gedurende deze periode groeide was er dus sprake van een groei met zo’n 2 procent per jaar.

Die groei was relatief stabiel, hoewel er af en toe verstoringen waren. De meest significante verstoring vond plaats in 2022, toen een daling van bijna 4 procent in de Nieuw-Zeelandse melkproductie gevolgen had voor de wereldwijde handel en prijzen. De groei keerde later terug naar de langetermijntrend van ongeveer 2 procent, met een sterkere stijging van 5 procent in 2025 die de zwakke prestaties in 2024 compenseerde.

Aandeel EU onder druk

Het exportaandeel van de EU erodeert geleidelijk, naarmate de concurrentie toeneemt. De EU blijft 's werelds grootste exporteur van zuivelproducten. In 2025 verscheepte het blok 27,5 miljard kg LME (exclusief handel binnen de EU). Daarmee heeft de EU een dominant aandeel van 27 procent in de wereldwijde export, maar deze voorsprong neemt langzaam af, volgens Rabobank-analist Tom Booijink. ‘In 2017 lag het aandeel van de EU nog rond de 30 procent, wat wijst op een geleidelijke afname van haar dominantie’, schrijft hij. De EU kampt bovendien met een vergrijzende boerenstand, toenemende regeldruk en een melkproductie die al heel hoog is. Daardoor is er weinig vooruitzicht op verdere productiegroei. Nieuw-Zeeland blijft ondertussen de grootste exporteur vanuit één land, met een marktaandeel van 22 procent.

Amerika's in opkomst

Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan zijn de Amerika's duidelijk in opkomst. Vooral de VS hebben een flinke groei doorgemaakt en hun aandeel in de exportvolumes vergroot van 11,3 procent in 2017 tot 13,5 procent in 2025, aldus het rapport.

Ook kleinere spelers winnen terrein. Argentinië en Uruguay zijn samen goed voor 4,3 procent van de wereldwijde export, een opmerkelijke stijging ten opzichte van 3,0 procent van acht jaar geleden. ‘Deze verschuivingen wijzen samen op een meer concurrerende wereldmarkt, waar de EU nog steeds de leiding heeft, maar niet meer zo comfortabel als voorheen’, stelt Booijink.

China grootste importeur

Aan de vraagzijde blijft China de grootste importeur, met 11,7 miljard kilo LME die China, Hongkong en Macau samen binnenkomt. Het verhaal achter de cijfers verandert echter. Sinds de piek in 2021 vertonen de Chinese importen een gestage neerwaartse trend. De daling is vooral opvallend in belangrijke categorieën zoals vloeibare melk, room en melkpoeder (zowel volle als magere), waar de importen de afgelopen vier jaar zijn gehalveerd. Dit als gevolg van een sterkere binnenlandse productie en een zwakkere vraag. Dit markeert volgens de analist ‘een significante verschuiving in de wereldwijde vraagdynamiek, waardoor exporteurs elders naar groeimogelijkheden moeten zoeken.’

Nu de vraag vanuit China afneemt, springen andere regio's in om het gat op te vullen. Saoedi-Arabië bijvoorbeeld verhoogt gestaag zijn zuivelimport. Met een beperkte binnenlandse productiecapaciteit, die grotendeels gericht is op verse zuivel, is het land structureel afhankelijk van de import van producten zoals kaas, melkpoeder en gecondenseerde melk. Snelle bevolkingsgroei, voortdurende verstedelijking en stijgende inkomens stimuleren de consumptie, terwijl de lokale productie moeite heeft om gelijke tred te houden.

Kaashandel groeit hard

Als er één product is dat het verhaal van de wereldwijde zuivelhandel in het afgelopen decennium definieert, dan is het ongetwijfeld kaas. Sinds 2017 heeft kaas een consistente, sterke groei laten zien, waarmee het zijn positie als uitblinkende speler in de zuivelsector heeft verstevigd. In 2025 bereikte de wereldwijde kaashandel 8,96 miljard kilo, een indrukwekkende stijging van 40 procent ten opzichte van 2017. Dit vertaalt zich in een gezonde samengestelde jaarlijkse groei van 3,3 procent, maar het tempo is recentelijk nog verder versneld, volgens de Rabobank. Tussen 2024 en 2025 verdubbelde de groei, aangewakkerd door een ruim melkaanbod in belangrijke exportregio's en een robuuste wereldwijde vraag.

Sommige exporteurs hebben bijzonder goed geprofiteerd van deze trend. Zowel Argentinië als de VS hebben hun kaasexport sinds 2017 verdubbeld, waarbij de VS zich stevig heeft gevestigd als de op één na grootste exporteur ter wereld na de EU+Verenigd Koninkrijk. De EU vertelt een iets ander, maar even overtuigend verhaal. Ondanks een stijging van de melkproductie met slechts 5 procent sinds 2017, is de kaasproductie in de EU met 9 procent gestegen en de export met 12 procent. 'Dit onderstreept een duidelijke strategische verschuiving: er wordt meer melk gebruikt voor kaas, wat de sterke waardepropositie van kaas weerspiegelt', aldus Booijink. Deze ontwikkeling onderstreept ook de aanhoudende populariteit van Europese kazen, zowel in eigen blok als op de wereldmarkt.

Tempoversnelling

Boter kende een sterke stijging in 2025 dankzij een forse toename van de Amerikaanse export, en wei wordt steeds waardevoller door de sterke vraag naar eiwitrijke toepassingen. Vooruitkijkend verwacht de Rabobank dat de wereldwijde zuivelhandel gestaag zal blijven groeien, met een lichte versnelling van het tempo. Daarbij zijn de VS en Argentinië het best gepositioneerd om de toekomstige zuivelproductie te stimuleren, aangezien Europa te maken krijgt met krappere productiebeperkingen.

Klik hier om het volledige rapport te lezen.