ABN AMRO: liquiditeitsdaling eerste halfjaar relatief beperkt

Dat meldt ABN AMRO in haar halfjaarrapportage, op basis van transactiedata van meer dan duizend gespecialiseerde melkveebedrijven. Volgens de bank staat de liquiditeit daarmee historisch gezien nog op een bovengemiddeld niveau. Dus een gemiddeld melkveebedrijf lijkt in staat om een financiële tegenslag zelfstandig op te vangen, aldus sectoreconoom Jelmer Schreurs van de bank.

Minder fors dan gevreesd

Door de lagere melkprijs was een daling van de liquiditeit te verwachten, maar de daling is minder fors dan aanvankelijk werd gevreesd. De totale inkomsten over de eerste helft van 2026 liggen 6,5 procent lager dan over het eerste halfjaar van vorig jaar. De tegenvallende inkomsten werden gecompenseerd door een 4 tot 6 procent hogere melkproductie per bedrijf. Daarnaast steeg de post omzet en aanwas met 15 procent als gevolg van de krapte op de markt voor kalveren en rundvlees. ‘De veeprijzen zijn momenteel wat aan het afkoelen, dus die tijdelijk hogere inkomsten kunnen niet het gehele jaar de gederfde melkinkomsten dempen’, aldus Schreurs.

Kostenstijging beperkt

Aan de kostenkant hebben melkveehouders hun uitgaven beheersbaar weten te houden. In de eerste helft van het jaar stegen ze met slechts 1 procent. ‘In tijden van hoge inflatie voor kunstmest en brandstof is dit een knappe prestatie’, complimenteert de sectoreconoom. Hij verwacht wel dat de uitgaven de komende periode alsnog stijgen omdat de facturen van de voorjaarsuitgaven (kunstmest, zaaigoed, loonwerk) nog moeten volgen. Bovendien hebben veel melkveehouders een fikse belastingaanslag over 2025 te voldoen.

Gespannen mestmarkt

De mestmarkt blijft erg gespannen, al is sprake van regionale verschillen waarbij de markt in het zuiden van het land enigszins afkoelt. Per 1 juni 2026 is de toepassing van renure toegestaan. Toch zal deze innovatie de mestmarkt voorlopig niet verlichten, vreest Schreurs: opschaling van de toepassing blijft achter als gevolg van de vastgelopen vergunningverlening. ‘Positief is dat de Europese Commissie werkt aan een plan om digestaat, een restproduct dat vrijkomt bij vergisting van dierlijke mest, toe te staan als kunstmestvervanger.’

Kritieke melkprijs

De melkprijs ligt sinds november vorig jaar onder de kritieke melkprijs van 47 cent per kilo. Elke cent onder de kritieke melkprijs resulteert in een verlies van grofweg 10.000 euro op jaarbasis, uitgaande van een gemiddeld melkveebedrijf dat circa 1 miljoen kilo melk per jaar produceert. Gezien de huidige robuuste financiële positie verwacht ABN AMRO dat veel melkveehouders de tijdelijke liquiditeitstekorten in 2026 kunnen opvangen. Naar verwachting van de bank zal de melkprijs eind dit jaar weer de kritieke melkprijs benaderen.

Zuivelmarkt

Voor wat betreft de zuivelmarkt verwacht de bank namelijk dat het prijsherstel nog enkele maanden zal uitblijven. Er zijn forse voorraden boter en kaas aangelegd. Wat wel helpt om de voorraden af te bouwen, is dat de export aantrekt als gevolg van de lage prijzen.

Binnen de zuivelmarkt is er ook een verschuiving aan de gang: vet is uit, eiwit is booming. De eiwittrend is in Europa nog niet op z’n piek; afslankmedicatie, gezondheidstrends en vergrijzing blijven de vraag stimuleren. De eiwitvolumes zijn echter niet groot genoeg om de hele zuivelmarkt uit het slop te trekken.

Het overaanbod aan zuivel blijft voorlopig groot, doordat de melkproductie maar langzaam afneemt. Onzekerheid over het stikstofbeleid zorgt ervoor dat veehouders hun koeien liever aanhouden (met het oog op een eventuele peildatum) dan afstoten. Overheidsbeleid zal de veestapel de komende jaren wel verder doen krimpen, is de verwachting.

Het uitgebreide ABN AMRO-artikel is hier te lezen.