Britse wet beschermt varkenshouders tegen eenzijdige wijzigingen leveringscontracten
De regels zijn specifiek opgesteld voor de Engelse varkenssector. Nieuwe varkensleveringscontracten vallen al sinds augustus 2025 onder de wet. Bestaande overeenkomsten kregen een overgangsperiode van een jaar om aan de nieuwe eisen te voldoen. Nu die periode afloopt, roept de Agricultural Supply Chain Adjudicator (ASCA), de onafhankelijke toezichthouder op de landbouwketen, varkenshouders en afnemers op hun ervaringen met de invoering van de wet te delen via een enquête.
Schriftelijke afspraken en transparante prijsvorming
De regelgeving schrijft voor dat leveringscontracten schriftelijk moeten worden vastgelegd en duidelijke afspraken bevatten over onder meer prijs, volumes, betalingstermijnen, looptijd en beëindiging van de overeenkomst. Ook moet helder zijn hoe een variabele prijs tot stand komt, zodat varkenshouders kunnen controleren waarop hun uitbetaling is gebaseerd.
Het meest in het oog springende onderdeel is dat contractvoorwaarden niet langer eenzijdig mogen worden gewijzigd. Aanpassingen zijn alleen mogelijk als zowel leverancier als afnemer daarmee instemmen. Daarnaast moeten contracten voorzien in een duidelijke procedure voor het oplossen van geschillen.
Gelijkwaardiger onderhandelingspositie voor Britse varkensboeren
De Britse overheid werkt al enkele jaren aan eerlijkere handelsrelaties binnen de voedselketen. Volgens de regering hebben primaire producenten vaak een zwakkere onderhandelingspositie dan grote afnemers, waardoor onduidelijke contracten of tussentijdse wijzigingen kunnen leiden tot onzekerheid over opbrengsten en investeringen. De Fair Dealing Obligations moeten zorgen voor meer voorspelbaarheid en een gelijkwaardiger onderhandelingspositie.
Daarmee is Engeland verder dan Nederland. Onlangs ontstond commotie toen Van Rooi eenzijdig besloot de leveringscontracten van VOB-varkens (Varken op z’n Best) sterk te versoberen. Behalve grote financiële gevolgen gaf het besluit opnieuw een knauw aan het onderlinge vertrouwen tussen producenten en afnemers.
Onafhankelijke toezichthouder kan ingrijpen en boetes opleggen
De naleving ligt in handen van de ASCA. Die toezichthouder kan klachten onderzoeken en handhavend optreden. In ernstige gevallen kunnen bedrijven worden beboet. De maximale sanctie bedraagt één procent van de wereldwijde jaaromzet.
Volgens de Britse overheid moeten de regels bijdragen aan meer vertrouwen binnen de varkensketen. Producenten krijgen meer zekerheid over de voorwaarden waaronder zij leveren, terwijl afnemers vooraf duidelijkheid moeten bieden over de manier waarop prijzen en contractvoorwaarden tot stand komen.
Tekst: Bart van de Laak
Beeld: Natasja Beverloo
