'Van Essen overschat natuurwinst door intrekken vergunningen'

Van Essen laveerde afgelopen dinsdag behendig langs allerlei vragen van een kritische Tweede Kamer. In het wekelijkse vragenuur herhaalde hij ‘alles op alles’ te gaan zetten om het intrekken van vergunningen te voorkomen in Brabant. Wie goed luisterde, hoorde dat dat vooral betekent dat de aangekondigde spoedwet over stikstof er in oktober doorheen geduwd moet worden. De minister deed verder ook geen toezeggingen en beriep zich meermaals op de verantwoordelijkheid van de provincies bij vergunningverlening. Dat deed hij handig. Soms ook door vragen niet te beantwoorden en wat anders te vertellen.

Caroline van der Plas (BBB) nam het initiatief om Van Essen naar de Tweede Kamer te roepen over de vergunningencrisis in Noord-Brabant. Ze wilde weten waarom de minister deze zomer zei dat het intrekken van de vergunningen van de rechter moest. Volgens Van der Plas jokte de minister, want dat staat niet in de uitspraak van de rechter. De rechter stelde dat de provincie met de pluimveehouders in gesprek moest gaan.

Van Essen reageerde er niet op. Na drie pogingen gaf Van der Plas het op en trok ze zelf maar de conclusie dat de ontwijkende antwoorden betekenden dat hij zijn woorden terugnam.

Grondrechten

Een ander voorbeeld van ontwijking kwam na vragen over de democratische rechtsstaat, een thema waar D66 zich volgens Mona Keijzer vaak op profileert. Zij stelde: „De democratische rechtsstaat gaat ook over grondrechten, over de vrijheid van eigendom en de bescherming daarvan. Hoe zwaar weegt dat voor deze minister? Ik heb uitgebreide vragen gesteld over de consequentie daarvan, maar ik heb daar nog steeds geen antwoord op.”

Helaas kwam Van Essen ook nu niet met een antwoord. Hij kwam eerst met begrip voor de boeren dat het voor hen heel veel betekent. En hij rijdt ook iedere ochtend langs omgekeerde vlaggen en makelaarsbordjes met zijn naam erop. Maar een antwoord kwam er niet. Enkel een herhaling: „Tegelijkertijd is dit pakket (maatregelen voorgesteld in de stikstofbrief, red.) nodig om het onderwerp te voorkomen waar we het nu over hebben, namelijk intrekkingsverzoeken. Dat is mijn motivatie en volgens mij zou dat de motivatie van ons allen moeten zijn.” Wat de relatie is tussen de persoonlijke motivatie van de minister en grondrechten ontgaat mij.

Rechtsongelijkheid

Pieter Grinwis (CU) probeerde Van Essen iets te laten zeggen over rechtsongelijkheid door erop te wijzen dat de provincie Noord-Brabant wel een vergunning regelde voor de Amercentrale, maar niet voor boeren. Hij wilde weten hoe de minister dit gaat voorkomen en welke instructieregels er voor provincies komen om deze rechtsongelijkheid en rechtsonzekerheid te bestrijden.

Ook hier paste Van Essen in eerst instantie de ‘ik-vind-dat ook-verschrikkelijk-tactiek’ toe. Hij vindt ‘het beeld verschrikkelijk’ dat de ene ondernemer wel en de andere niet geholpen wordt. Inhoudelijk gaf hij vervolgens niets prijs over wat hij gaat doen om die ongelijkheid te voorkomen. Zijn uiteindelijke antwoord was hier opnieuw dat de Tweede en Eerste kamer zijn pakket maatregelen moet aannemen.

Telraam

En ten slotte deed de minister nog heel gewichtig over de impact van het komende besluit van de provincie Noord-Brabant. Tamara ten Hove van de Groep Markuszower (ex-PVV) vroeg Van Essen naar de impact voor de natuur. „Met het intrekken van de legitiem verkregen vergunningen van deze vijf pluimveehouders hebben we echt een nieuw dieptepunt in het stikstofdossier bereikt. Ik wil dan ook van de minister weten welke concrete natuurwinst de verwoestende impact op deze vijf pluimveehouders gaat opleveren voor het herstel van de natuur.”

Het antwoord van de minister: „Dat is helemaal afhankelijk van welke stappen op het trappetje van Remkes en welke besluiten de Gedeputeerde Staten nemen. Als ze met innovaties komen, dan is er een heel ander perspectief op de natuurwinst dan wanneer er sprake is van verplaatsing of stoppen.”

Ik adviseer de minister het telraam erbij te pakken en dan de bolletjes als decimalen te zien. De vijf pluimveehouders deponeren samen gemiddeld 8 mol stikstof per hectare, volgens Aerius. Ze willen samen flink reduceren en dan blijft er nog maar 1 tot 2 mol over. Samen met de bedrijven die al gestopt zijn rond De Groote Peel betekent dat een reductie van 84 procent van de stikstofuitstoot ten opzichte van de situatie waar LVVN en provincie Noord-Brabant zelf mee rekenen. Dat rekende Wouter de Heij de provincie Noord-Brabant op 7 augustus al voor in een openbare Statenvergadering.

Het verschil tussen verplaatsen of beëindigen van zo’n pluimveehouderij is dus iets achter de komma in plaats van een ander perspectief voor de natuur.