GS Overijssel: in principe positief over stikstofbrief maar nog veel vragen

‘Dat laat onverlet dat wij de zorgen van veel boeren erkennen’, lichten GS in een toelichting hun standpunt toe. ‘We vinden het belangrijk dat het Rijk de zorgen over de stapeling van generieke maatregelen serieus neemt en hier duidelijkheid over geeft.’

Ongerustheid

Want ondanks de positieve houding spreekt het Overijsselse college op een aantal punten zijn ongerustheid uit: ‘Wat ons zorgen baart is dat verschillende generieke maatregelen tegelijkertijd op (agrarische) ondernemers afkomen. Uit de sector en ook vanuit voorlopers als Koeien & Kansen, Netwerk Praktijkbedrijven en Vruchtbare Kringloop Oost Nederland (VK-Oost), komen – soms sterke – signalen dat de stapeling van generieke normen niet uitvoerbaar is, zelfs niet voor bedrijven die al veel stappen hebben gezet. Wij verwachten dat innovatie zich verder zal ontwikkelen en daarmee nieuwe mogelijkheden kan bieden.’

Bufferzones niet effectief

In de stikstofbrief kondigt de minister voor 19 Natura 2000-gebieden in Overijssel een bufferzone van 500 meter aan. Voor twee gebieden is die zone zelfs 1.000 meter. Dat wordt door Den Haag gemotiveerd met een combinatie van de stikstofemissie in die zone en het percentage van de habitats dat te zwaar belast wordt door stikstof.

Uit een eerste ambtelijke analyse heeft Overijssel geconcludeerd dat bij een aantal natuurgebieden zo’n zone echter helemaal niet effectief is: ‘In deze gebieden komt de stikstofdepositie na uitvoering van de Rijksaanpak onder de maximale stikstofbelasting voor de daar aanwezige habitats. Aan de andere drukfactoren (zoals verdroging en verstoring, red.) dragen de agrarische bedrijven in de zone niet of nauwelijks bij.’

Overijssel wil daarom dat het Rijk voor deze zones alleen regels stelt die gericht zijn op factoren die nog verbetering behoeven om de natuur van het betreffende Natura 2000-gebied te herstellen: ‘Wij zien geen reden om ondernemers in de zones te belasten met maatregelen die verder gaan dan nodig is voor het natuurherstel.’

Andere criteria Overijssel

GS wijzen er verder op dat in Overijssel andere criteria gebruikt worden voor de grootte van deze bufferzones. Bij de Overijsselse gebiedsgerichte aanpak wordt onder meer gekeken naar het aantal agrarische bedrijven, de omvang van de emissies vanuit die bedrijven op stikstofgevoelige habitats en de overheersende windrichting om te komen tot een zone waarin maatregelen worden bepaald: ‘Omdat de situatie van gebied tot gebied verschilt is de begrenzing dan geen zone met een vaste breedte maar een manier om gebiedsgericht een effectieve begrenzing aan te wijzen.’

Invloed gebiedsprocessen

Bij de rijksplannen zal een groter beroep gedaan worden op de wettelijke rol van de provincie als gebiedsregisseur, met name in de zones rond Natura 2000-gebieden. Daarvoor moeten gebiedsplannen gemaakt worden waarin de maatregelen worden uitgewerkt en waarbij zo goed mogelijk rekening wordt gehouden met de belangen van de gevestigde ondernemers, zo stellen GS.

‘Dit gaat impact hebben op onze lopende (koploper)gebiedsprocessen’, lichten GS toe. ‘We zien dat de zones die het Rijk heeft aangekondigd grotendeels niet overeenkomen met deze gebiedsprocessen. Ook weten we dat dit wat gaat vragen van onze rol in relatie tot onze provinciale capaciteit (kaderstellend, samenwerkend of faciliterend). Omdat er nog veel onduidelijk is, willen we eerst antwoorden van het Rijk om op basis daarvan een zorgvuldige afweging te maken over hoe we met deze gebiedsprocessen verder gaan. Wel voeren we de komende periode gesprekken met gebiedspartners in ons landelijk gebied zoals de TVOP-tafels (Toekomst Voor Ons Platteland) en bestuurlijke adviescommissies (BAC’s).’