Europese melkaanvoer slaat om naar krimp

In het tweede kwartaal van 2026 steeg de wereldwijde melkproductie in de belangrijkste exportregio’s nog met 2,0 procent. Een stevige groei, volgens de Rabo-analisten, maar duidelijk minder dan de 4,6 procent van het vierde kwartaal van vorig jaar en de 3,8 procent groei in het eerste kwartaal van dit jaar. Die afvlakking van de productiegroei zet door, en zeker in de EU en het Verenigd Koninkrijk gaat dat omslaan naar krimp (zie grafiek).

In de EU en het VK groeide de melkproductie eerder dit jaar nog wel. In juni lag de gezamenlijke productie 2,0 procent hoger dan een jaar eerder. Met name in Ierland en het VK ligt de melkproductie nu al onder het niveau van vorig jaar. Oostenrijk en Duitsland blijven hun productie nog sterk uitbreiden, volgens de bank.

Lagere melkprijs en droogte

Er zijn diverse redenen voor het afvlakken dan wel krimpen van de productie. Zo zijn de melkprijzen, die in 2025 uitzonderlijk goed waren, teruggezakt naar meer ‘normale’ niveaus. Tegelijkertijd zijn door het neerslagtekort in Europa, met name in Frankrijk en het VK, de voerprijzen op de spot- en termijnmarkt flink gestegen. Hoewel ook de prijzen op de zuivelmarkt stegen, gaat dat prijsherstel minder hard.

De droogte zorgde ook voor een tijdelijke dip in de melkproductie. Gecombineerd met de lagere melkprijs heeft dat ook gezorgd voor een vervroegde afvoer van koeien: in juli werden 11 procent meer Nederlandse melkkoeien afgevoerd naar de slacht dan een jaar eerder. Ook in Duitsland is deze trend te zien.

Daar komt nog bij dat door het conflict rond de Straat van Hormuz de prijzen van diesel en kunstmest aanzienlijk zijn gestegen. Een oplossing voor de gespannen situatie in het Midden-Oosten lijkt nog niet in zicht, waardoor die prijzen vooralsnog hoog zullen blijven.

Vraag naar zuivelproducten blijft goed

Lichtpuntje is dat de vraag naar zuivel voorlopig goed blijft, volgens Rabobank. De consumentenverkopen hebben positief gereageerd op de lagere zuivelprijzen. Met name in Duitsland en Frankrijk steeg de zuivelconsumptie. Vooral eiwitrijke zuivelproducten als kwark, yoghurt en cottage cheese blijven populair.

Daar profiteert ook de afzet van hoogwaardige wei-eiwitten als WPC80 en WPI van. De industrieprijzen hiervan liggen nog steeds op torenhoge niveaus, met name gedreven door een gebrek aan capaciteit voor het opwerken van vloeibare wei tot WPC80 en WPI. Belangrijke drijver hierbij is de GLP1-trend. Bij gebruik van deze vormen van afslankmedicatie zoals Ozempic wordt consumptie van hoogwaardige eiwitten aanbevolen om spiermassa te behouden. Voedingsmiddelenbedrijven spelen hierop in met producten die extra eiwit bevatten.

Europese zuivelexport blijft groeien

De Europese zuivelexport blijft groeien, ondanks de hogere olieprijzen. Het handelsblok exporteerde tot nog toe 10 procent meer aan zuivelvolume dan in dezelfde periode vorig jaar. Vooral Egypte, de Filipijnen en Saudi-Arabië importeren meer zuivel. De hogere vraag vanuit Saudi-Arabië hangt mogelijk samen met verstoringen in de bevoorrading van de Verenigde Arabische Emiraten door de gespannen situatie rond de Straat van Hormuz.

Tegelijkertijd kijkt de markt bij een dalende melkaanvoer nadrukkelijk naar de aanwezige voorraden. Met name bij boter lijkt er nog sprake van ruime voorraden. Dit zal een remmend effect hebben op de prijsstijging aan de vetkant van de markt, zoals boter, room, kaas en vol melkpoeder. Maar zolang de vraag op peil blijft en het conflict in het Midden-Oosten niet verder escaleert, is de kans op stijgende zuivelprijzen voor de nabije toekomst groter dan op prijsdalingen, verwacht de bank.