Sterke Erven Logo

Voorwoord Martin de Vries

En de boer ploegt voort, richting de afgrond?

03 min
Lach Martin de Vries tanden blouse
Martin de Vries, chef akkerbouw bij Sterke Erven
En de boer, die ploeg voort. De gevleugelde uitdrukking kent zijn oorsprong in 1935, in de Ballade van den boer van Werumeus Buning. Poëtisch wordt daarin met de drie kruisen van Golgotha beschreven hoe iemand hardnekkig doorgaat met zijn werk of routine, ongeacht wat er om hem heen gebeurt of hoeveel kritiek er is. Het typeert nog steeds de akkerbouwer. Vooral in een tijd waarin de gewassen van het land komen. De voedselproductie wordt geoogst, voor de volgende stap: naar het bord op tafel of richting de verwerking. Toch moet je tegenwoordig wel heel stoïcijns zijn om maar ‘voort te ploegen’ alsof er niets gebeurt in de wereld om de akker heen. Aan de grondvesten van het vrije ondernemerschap wordt behoorlijk geschud. De discussie over gewasbescherming gaat er wel voor zorgen dat de sector verder innoveert. Er komt een antwoord. Het vraagt tijd en energie, maar de akkerbouw heeft het altijd voor elkaar gekregen om op grote vraagstukken een antwoord te vinden.

Moeilijker wordt het als er krachten gaan spelen waar een individuele akkerbouwer geen invloed op heeft, maar waar die wel mee om moet gaan. In de Noord-Hollandse gemeente Opmeer leggen de activisten van MOB wederom bloot dat er nogal wat mankeert aan ons rechtssysteem, oftewel de kaders waarin een akkerbouw moet werken. In het bestemmingsplan is geen rekening gehouden met het feit dat een verruiming van het bouwplan er ook voor kan zorgen dat 1-op-4, 1-op-6 of misschien zelfs 1-op-8 niet altijd een rotatie betekent met alleen maar akkerbouwgewassen. Maar laat daar nou blijkbaar geen ruimte voor zijn. Met een handhavingsverzoek tot gevolg. Alhoewel MOB altijd heeft gezegd de pijlen niet op de individuele teler te richten, zijn de gevolgen wel degelijk voor het individu. Opmeer kiest namelijk eieren voor haar geld en verbiedt op last van dwangsom drieëntwintig perceelseigenaren om daar pioenrozen te telen. De angst voor gerechtelijke procedures is sterker dan de vrijheid van ondernemerschap. Je kunt er donder op zeggen dat Opmeer hierin niet alleen staat.

Angst voor procedures is sterker dan vrijheid van ondernemerschap

Over de werkwijze van MOB valt heel veel te zeggen. Massa’s handhavingsverzoeken zorgen ervoor dat hun schoorsteen blijft roken. Immers, aan iedere niet gehaalde reactietermijn verdienen zij geld. Het is echter stuitend om te lezen hoe kinderlijk een gemeente als Opmeer omgaat met haar landbouw. Voor de raadsbrief over de pioenrozenteelt moet zelfs Van Dale worden geraadpleegd. Al bladerend door het woordenboek komen de gemeentesecretaris en de burgemeester tot de conclusie dat pioenrozen niet eetbaar zijn en daarom tot tuinbouw geclassificeerd moeten worden. Verzoeken om een informatiebijeenkomst voor alle pioenrozentelers worden van de hand gewezen met de uitleg: ‘Wij begrijpen de wens, maar willen de procedure niet in de weg zitten’.

En daar sta je dan als ondernemer. Met je goede gedrag zoek je diversiteit binnen de bedrijfsvoering en als beloning krijg je mogelijk een dwangsom aan de broek. Maar ondanks alles ploegt de boer voort, misschien wel richting zijn eigen afgrond.

Beeld: Natasja Beverloo

Tags
AkkerbouwOndernemerschapOpiniePolitiekRechtszakenNoord-Holland
Sterke Erven Akkerbouw › Editie 2026-8
Lees meer in het vakblad
In Sterke Erven Akkerbouw lees je wat speelt in jouw sector, met kennis, verhalen en duiding voor de praktijk.