Kabinet schrapt mogelijk deel zonering van 121 Natura 2000-gebieden

Volgens de minister wordt momenteel samen met de provincies onderzocht welke gebieden daadwerkelijk gebaat zijn bij een zone. Eind oktober komt het kabinet met een aangepaste lijst.

Zeven Zeeuwse gebieden

De Kamervragen werden gesteld naar aanleiding van berichtgeving van Omroep Zeeland en ZLTO over zeven Zeeuwse Natura 2000-gebieden die op de voorlopige lijst voor zonering zouden staan. De minister laat weten onderzoek te doen naar de mogelijkheid om zonering toe te passen in deze Natura 2000-gebieden. Hij benadrukt hierbij dat het onderzoek nog moet plaatsvinden.

Voorlopige lijst

De verdiepingsbijlage bij de Kamerbrief van 26 juni bevat volgens Van Essen een voorlopige lijst van 121 Natura 2000-gebieden waarvoor hij onderzoekt of zonering toegevoegde waarde heeft. Een deel van deze gebieden zal volgens hem naar verwachting van de lijst verdwijnen.

‘Enkel het bestaan van stikstofgevoelige natuur is onvoldoende reden om tot zonering over te gaan’, schrijft Van Essen. Volgens de landbouwminister is zonering pas passend als een Natura 2000-gebied habitats kent die druk ervaren van landbouwactiviteiten. Daarbij moet aantoonbaar sprake zijn van een dreigende of daadwerkelijke verslechtering en moeten landbouwactiviteiten in de zone daar een rol in spelen.

Andere drukfactoren

De minister benadrukt dat daarbij niet uitsluitend naar stikstofdepositie wordt gekeken. Dat betekent dat de afwezigheid van overbelaste stikstofgevoelige hectares niet automatisch betekent dat een gebied buiten de zoneringsaanpak valt. Ook andere drukfactoren kunnen een reden zijn om een zone aan te wijzen. Van Essen noemt onder meer onvoldoende waterkwaliteit door uitspoeling van meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen en verdroging als gevolg van landbouwkundig gebruik.

Nog niet aangewezen

De Zeeuwse gebieden Canisvliet, Groote Gat, Vogelkreek, Yerseke en Kapelse Moer en Zwin & Kievittepolder zijn volgens de minister nog niet aangewezen voor een zone. Wel wordt onderzocht of zonering daar kan bijdragen aan het oplossen van knelpunten en drukfactoren die uit de natuurdoelanalyses naar voren komen.

Wijze van zonering en provinciaal omwisselbesluit

Het kabinet kiest er in principe voor om rond volledige Natura 2000-gebieden te zoneren. Daarmee wil het niet alleen sturen op stikstofemissies, maar op een landbouwvorm die past bij de ecologische
omstandigheden van het betreffende gebied.

Een gerichte zonering op alleen overbelaste stikstofhexagonen heeft volgens Van Essen daarom niet de voorkeur. Een bredere zone moet ruimte bieden om ook problemen met mestgebruik,
gewasbeschermingsmiddelen en wateronttrekking aan te pakken. Volgens de minister kan een ruime zone bovendien meer mogelijkheden bieden voor extensieve landbouw en voorkomen dat zonegrenzen voortdurend moeten worden aangepast.

Provincies kunnen volgens Van Essen via een zogenoemd omwisselbesluit mogelijk kiezen voor een gerichtere zonering, zolang daarmee hetzelfde effect voor het Natura 2000-gebied wordt bereikt. De minister zegt dat het Rijk momenteel samen met provincies werkt aan een aangepaste lijst. Daarbij wordt gebruikgemaakt van kennis van het gebied en feitelijke informatie. Ook worden gebiedsvoorbeelden met boeren en medeoverheden bekeken om te zien wat de voorgenomen zonering in de praktijk betekent.

Eind oktober

Van Essen wil de Tweede Kamer eind oktober informeren over de definitieve selectie van zonering rond Natura 2000-gebieden, de uitwerking van de rijksinstructieregels en de uitgangspunten voor de zogenoemde omwisselbeslissing. De minister zegt daarnaast de voorlichting over de zoneringsaanpak de komende weken verder te willen uitbreiden. Hij wil via regiosessies, webinars, informatiepunten en websites boeren en andere betrokkenen informeren over de plannen.