Extra analyse Wouter de Heij moet rechter overtuigen van opschorten Brabants stallenbesluit: uitspraak binnen vier weken

Stichting Stikstofclaim (SSC), een van de partijen die tegenover de provincie Noord-Brabant stond in de rechtszaal, houdt een goed gevoel over aan de laatste zitting, die gisteren plaatsvond in de rechtbank van ’s-Hertogenbosch.

SSC: rechter worstelt met Brabantse stallendeadline

‘De onzekerheid over de komende landelijke regelgeving maakt het volgens SSC extra onverantwoord om investeringen nu al af te dwingen. Tijdens de zitting worstelde de rechter ook met juist deze vraag’, schrijft SSC in een eigen bericht. ‘Het door het Rijk voorbereide maatregelenpakket met name met betrekking tot de zonering en financiële compensatie, maakt dat de rechter liet blijken dat hij vindt dat de provincie moet wachten tot hierover meer duidelijkheid voor de boeren wordt geschapen. De rechtszekerheid voor de boeren vraagt daar om zo hield de rechter de provincie voor.’

Brabant wilde ter plekke de voortzetting van haar Omgevingsverordening echter niet opschorten tot hier meer duidelijkheid over is, waardoor er nu een uitspraak volgt. „Wij zeggen niet dat je niets aan de natuur moet doen”, licht SSC-voorzitter Jan Cees Vogelaar toe. „Integendeel. Maar als je boeren tot enorme investeringen verplicht, moet je wel kunnen aantonen wat die maatregelen bijdragen aan het herstel van die natuur. Juist die verbinding ontbreekt. Minder ammoniak uit een stal betekent niet automatisch dat een natuurgebied herstelt. Pak de oorzaken aan die er in een gebied daadwerkelijk toe doen.”

Ook andere factoren spelen een rol bij natuurkwaliteit

Vogelaar liet een technisch-natuurwetenschappelijke analyse uitvoeren door ingenieur Wouter de Heij en bracht die analyse in. SSC schrijft: ‘De QuickScan betwist niet dat historische stikstofdepositie een drukfactor is voor stikstofgevoelige natuur en dat vermindering van emissies kan bijdragen aan een lagere toekomstige stikstofbelasting. De analyse concludeert echter dat daaruit niet zonder meer volgt dat de generieke Brabantse verplichting om stalemissies verder terug te dringen noodzakelijk en ecologisch effectief is om verslechtering van de onderzochte Natura 2000-gebieden te voorkomen.’

Daarvoor ontbreekt volgens De Heij een voldoende kwantitatieve verbinding tussen de bron van de emissie, de depositie op een specifiek gebied en het uiteindelijke effect op de natuur. SSC: ‘Ook andere factoren spelen een net zo belangrijke rol bij de toestand van natuurgebieden, waaronder hydrologie, bodem- en waterkwaliteit, beheer en historische belasting.’

Meerdere landbouwpartijen tegenover Brabant in rechtszaak

Niet alleen SSC, maar ook de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV), Agractie, de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP), Dutch Dairymen Board (DDB), ZLTO, Brabants Agrarisch Jongeren Kontakt (BAJK), Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV) en een Brabantse melkveehouder stonden tegenover de provincie Noord-Brabant in de rechtbank.

Zij willen voorkomen dat Brabantse veehouders worden gedwongen fors te investeren in stalaanpassingen, terwijl volgens hen onvoldoende vaststaat dat de maatregelen het beoogde effect op de natuur hebben en of de door de provincie gekozen constructie bij de bestuursrechter stand zal houden.

De zitting bij de rechtbank Oost-Brabant is het vervolg op de behandeling van het kort geding eerder dit jaar. De agrarische partijen vragen de rechter om de betreffende bepalingen uit de Brabantse Omgevingsverordening buiten werking te stellen of op te schorten. Die regels verplichten veehouders met oudere stallen hun ammoniakemissie te verminderen door verplicht voorgeschreven stalsystemen aan te brengen.

Vogelaar: „Boeren kunnen niet worden gedwongen om tienduizenden of zelfs honderdduizenden euro’s te investeren als niet duidelijk is of die investering straks nog past binnen het landelijke beleid én welk effect die maatregel daadwerkelijk heeft op de natuur. De provincie vraagt boeren om nu de rekening te betalen, terwijl er op cruciale punten nog grote onzekerheid bestaat. Wij vinden dat onverantwoord. Eerst moet duidelijk zijn dat een maatregel werkt en juridisch standhoudt voordat je zulke vergaande verplichtingen oplegt.”