Eco-regeling verandert: geen brons, zilver en goud en RVO stopt met waarschuwen

In een webinar over de nieuwe opzet van de ecoregeling gaven medewerkers van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en de RVO uitleg over de wijzigingen waarmee deelnemers aan de ecoregeling vanaf volgend jaar mee te maken krijgen. „De ecoregeling is in 2023 ingevoerd. We hebben gedurende de jaren een aantal dingen geleerd en de wijzigingen zijn bedoeld om de kinderziekten eruit te halen”, vertelde Reinier Schouten, senior beleidsmedewerker bij LVVN.

Geen medailles meer

De eerste grote wijziging betreft het afschaffen van de medailles. De drempelwaarden brons (60 euro), zilver (100 euro) en goud (200 euro) verdwijnen. Boeren krijgen vanaf volgend jaar de gemiddelde waarde per hectare uitbetaald van de ecoactiviteiten die zij volgens de voorwaarden hebben uitgevoerd.

Stel, een boer behaalt een gemiddelde waarde van 95 euro per hectare, dan zou hij volgens de huidige ecoregeling onder ‘brons’ vallen en 60 euro per hectare uitbetaald krijgen. Volgens de nieuwe regeling krijgt een boer 95 euro per subsidiabele hectare uitbetaald, want dat is de gemiddelde waarde per hectare van de ecoactiviteiten die hij heeft uitgevoerd. „Het maximumbedrag blijft 200 euro per hectare, ook bij de nieuwe ecoregeling, maar de onderwaarde van 60 euro per hectare vervalt”, duidde Schouten.

Voor biologische boeren verandert er vrijwel niets. „Voorheen kregen volledig biologisch gecertificeerde boeren goud, vanaf 2027 is dat de maximaal te behalen premie. Het is overigens wel belangrijk dat ze die premie ook daadwerkelijk aanvragen.”

‘Flexibele inzet’

Om de premie te kunnen ontvangen, moet een boer, net als bij de huidige ecoregeling, een minimaal aantal punten halen. De vijf ecodoelen klimaat, bodem en lucht, water, landschap, en biodiversiteit blijven. Boeren moeten ook nog steeds minimaal vijf punten per subsidiabele hectare halen, maar er wordt een ‘flexibele inzet’ geïntroduceerd.

Voor die flexibele inzet moet een boer voor een of meerdere doelen in totaal een half punt extra per hectare halen. „Stel, een boer haalt meer punten op bodem en lucht dan de minimale eis, dan kan die meerwaarde worden ingezet als die halve punt flexibele inzet. Maar het blijft belangrijk dat een boer alle minimale punten per doel haalt”, benadrukt Schouten. Het onderling uitruilen van punten tussen de doelen kan niet. „Het puntenaantal voor biodiversiteit gaat wel met een half punt naar beneden, zodat het totaal op vijf punten blijft.”

Tijdens het webinar kwam de vraag waarom ervoor is gekozen om het puntenaantal voor biodiversiteit te verlagen en niet voor een van de andere doelen. „Biodiversiteit kwam in diverse simulaties als grootste knelpunt naar voren, vanwege het beperkte aantal ecoactiviteiten waarmee je aan dit doel kunt voldoen. Daarom hebben we dit aangepast. Maar omdat we het gehele ambitieniveau wel op peil willen houden, geven we een half punt vrije ruimte.”

Van waarschuwen naar sancties

Vanaf 2027 geeft de RVO geen waarschuwing meer als uit een steekproefsgewijze controle blijkt dat niet aan de voorwaarde voor een ecoactiviteit wordt voldaan. Staat de activiteit nog wel in de subsidieaanvraag, dan volgt een sanctie in de vorm van 3 procent korting op de ecopremie. De sanctie moet volgens de beleidsmedewerkers een stimulans zijn voor boeren om nauwkeuriger naar de Gecombineerde opgave te kijken. Lees hier meer over het wanneer de RVO een subsidie afwijst of kortingen of sancties oplegt.

Drie ecoactiviteiten aangepast

Dan wordt ook nog een aantal ecoactiviteiten aangepast. Zo is voor de activiteit biologische bestrijding in 2027 geen contract meer nodig, maar moeten er een aankoopbewijs en registratie van het gebruik van het middel worden bewaard. Een andere wijziging is dat de ecoactiviteit voedselbos binnen het ecodoel biodiversiteit vanaf 2027 wordt beloond met 2 punten in plaats van 1 punt. Tot slot is er nog een verandering voor de activiteit tagetes als aaltjesbestrijding: vanaf volgend jaar is een factuur ook een geldige bewijslast om aan te tonen dat er voldoende zaaizaad is gebruikt.