Suikerrijke voorjaarskuil voeren: zo houd je de pens stabiel

Veel suiker en energie in de voorjaarskuilen 2026

De analyses van de eerste voorjaarskuilen van 2026 laten een opvallend energierijk product zien. Het suikergehalte komt gemiddeld uit op 161 gram per kilogram droge stof. Ook de voederwaarde ligt hoog, met gemiddeld 988 VEM tegenover een langjarig gemiddelde van ongeveer 930 VEM( bron: Eurofins). Vooral de vroeg gewonnen kuilen springen eruit met een hoog suikergehalte en een laag ruwecelstofgehalte.

Wat doet een suikerrijke kuil met de pens?

Suikerrijke kuilen bevatten veel snel beschikbare energie en zijn vaak goed verteerbaar. In combinatie met relatief weinig structuur kan daardoor veel fermentatie in korte tijd plaatsvinden. Pensmicroben zetten koolhydraten om in vluchtige vetzuren. Wanneer de zuurproductie sneller verloopt dan de pens kan bufferen en opnemen, daalt de pens-pH. Blijft de pH langere tijd laag, dan functioneren vezelafbrekende bacteriën minder goed en neemt het risico op subacute pensverzuring toe. Dit kan samengaan met een wisselende voeropname, veranderingen in de mest en schommelingen in melkvetgehalte of melkproductie.

Drie knoppen om de pens stabiel te houden

Om de pens stabiel te houden, kun je aan drie knoppen draaien. De eerste is zorgen voor voldoende structuur. Dit stimuleert kauwen en herkauwen, waardoor meer speeksel wordt gevormd. Speeksel bevat onder andere natriumbicarbonaat en helpt zuren in de pens te bufferen. De tweede knop is de snelheid waarmee energie beschikbaar komt. Bij suikerrijke voorjaarskuilen is het belangrijk om de hoeveelheid snel fermenteerbaar zetmeel en andere gemakkelijk afbreekbare koolhydraten in het rantsoen goed op elkaar af te stemmen. Als laatste is stabiliteit in de pens belangrijk. Een gelijkmatige voeropname, zo min mogelijk selectie aan het voerhek en geleidelijke veranderingen in het rantsoen helpen grote schommelingen in de pens-pH te beperken.

Ondersteunen met levende gisten

Naast een goed uitgebalanceerd rantsoen kunnen levende gisten een goede aanvulling zijn bij suikerrijke voorjaarskuilen. Ze kunnen het pensmilieu ondersteunen en de activiteit van celwandverterende en melkzuurconsumerende bacteriën stimuleren en zo bijdragen aan een stabiele pens-pH. Afhankelijk van het rantsoen en de mineralenvoorziening kun je kiezen voor een mineralenmengsel met levende gisten zoals Farm PEQ Complete of Farm PEQ Galaxy of losse levende gisten in Farm PEQ Yeast.

Levende gisten en buffers vullen elkaar aan

Levende gisten en buffers ondersteunen de pens op een verschillende manier. Levende gisten richten zich vooral op het pensmilieu en de activiteit van pensbacteriën. Buffers werken directer op de zuurgraad en helpen zuren in de pens te neutraliseren. Daardoor kunnen buffers vooral interessant zijn wanneer de zuurbelasting hoog is en de kans op schommelingen in de pens-pH toeneemt. In rantsoenen met veel snel beschikbare energie kunnen levende gisten en buffers elkaar aanvullen.

Maxammon Grain als aanvullende maatregel

Ook de keuze van het krachtvoer speelt een rol bij de belasting van de pens. Maxammon Grain gerst levert relatief langzame energie in de vorm van bestendig zetmeel en bevat ongeveer 18 procent eiwit. Daarnaast heeft het product een pH van gemiddeld 9, waardoor het een bufferende werking in de pens heeft. Daarmee kan Maxammon Grain passen in rantsoenen met suikerrijke voorjaarskuilen, waarbij er behoefte is aan rustiger vrijkomende energie en extra ondersteuning van de pens-pH. Maxammon Grain kan zelf worden geproduceerd op uw eigen erf of als kant- en klaarproduct worden besteld. Vraag naar de mogelijkheden bij uw rundveespecialist.

Zoveel mogelijk energie benutten met een stabiele pens

Suikerrijke voorjaarskuilen kun je prima benutten, zolang het totale rantsoen in balans blijft. Zorg voor voldoende effectieve structuur, voorkom een te snelle aanvoer van fermenteerbare energie en houd de voeropname zo gelijkmatig mogelijk. Levende gisten, buffers en de keuze voor passend krachtvoer kunnen daarbij extra ondersteuning bieden. Uiteindelijk draait het om één doel: zoveel mogelijk energie uit de kuil benutten zonder de pens uit balans te brengen.