Groei melkaanvoer omgeslagen in krimp

Cumulatief, van januari tot en met september, werd er 10.736.098 ton melk aangevoerd en dat is 3,4 procent meer dan in de eerste negen maanden van 2025. Er werd dikke melk geleverd: de cumulatieve vetleverantie kwam uit op 481.781 ton, 3,6 procent meer dan het jaar ervoor.

Vanaf juli is de groei in de melkaanvoer ten opzichte van dezelfde maand in het voorgaande jaar duidelijk gaan afzwakken. Toen lag de aanvoer nog 2,8 procent hoger en in augustus nog 0,7 procent.

Verlate afkalfgolf beïnvloedt Nederlandse melkaanvoer

Vanaf juli 2025 jaar is er een ongebruikelijk melkaanvoerpatroon ontstaan. Als gevolg van de blauwtonguitbraak in 2024 werden veel koeien moeilijker drachtig. Vanaf de nazomer van 2025 kwam er een verlate afkalfgolf op gang en steeg de melkaanvoer onseizoensmatig. Die dieren kwamen eind 2025, begin 2026 in de piek van hun lactatie. In januari, februari en maart lag de melkaanvoer circa 6 procent hoger dan het jaar ervoor. Vanaf april begon het wat terug te lopen. In het tweede kwartaal werd nog zo’n 3,6 procent meer melk geleverd dan het voorgaande jaar. Die koeien zijn nu aan het eind van hun lactatie of worden droog gezet.

Hoge fosfaatrechtenprijzen stimuleren afvoer koeien

Ook de hoge prijs van fosfaatrechten (circa 325 euro per kilogram fosfaat), gecombineerd met een relatief lage melkprijs, noopt veehouders ertoe om eerder koeien af te stoten dan extra rechten aan te kopen. Waar in de eerste maanden van 2026 het aanbod van slachtrunderen nog relatief krap was, laat de zomer een flinke versnelling zien. In juli 2026 werden 44.000 koeien geslacht, wat een stijging is van 11,4 procent ten opzichte van juli 2025. Melkveehouders moeten door het wegvallen van de derogatie en de hoge mestafzetprijzen ook scherpe keuzes maken en zullen minder productieve koeien nu eerder opruimen.