'Konijnenplan' Rotterdamse haven biedt kansen voor landbouw: 'Smaakt naar meer'

Het Rijk, provincie Zuid-Holland, gemeente Rotterdam, het Havenbedrijf en het bedrijfsleven stelden vorige week een gebiedsplan vast. De partijen hopen dat de vergunningverlening aan de westkant van de haven in 2027 weer op gang komt. Met gerichte maatregelen moet de natuur in de duingebieden Meijendel & Berkheide, Westduinpark & Wapendal, Solleveld & Kapittelduinen en Voornes Duin verbeteren. In het gebiedsplan staat onder andere dat er konijnen uitgezet gaan worden voor begrazing. Daardoor kunnen de duinen beter bestuiven.

Statenlid Edwin Veldhuijzen (BBB) stelde daar mondelinge vragen over. „Er lijkt eindelijk beweging te komen in de vastgelopen stikstofproblematiek. En de oplossing komt uit een onverwachte hoed: het konijn! Met 50 miljoen euro, meer konijnen, beter maaibeheer, waterbeheer en extra grazers moet de natuur in de duingebieden verbeteren en de Rotterdamse haven vanaf 2027 weer perspectief krijgen op stikstofvergunningverlening."

Veldhuijzen sprak daarom ook gekscherend: „Moeten onze melkveehouders soms met hun koeien richting de haven verhuizen om daar de vergunningverlening op gang te helpen door het duin af te grazen?"

Meer aandacht voor verschillende drukfactoren

De boodschap was serieus. De BBB'er en voormalig melkveehouder wil weten of de Rotterdamse havenaanpak ook kansen biedt voor de landbouw, onder meer nabij de Nieuwkoopse Plassen. „Van de landbouwsector wordt verwacht dat zij fors bijdraagt aan de landelijke stikstofreductie, terwijl de Rotterdamse haven meer stikstof mag uitstoten. Wat BBB opvalt, is dat bij de havenaanpak nadrukkelijk wordt gekeken naar andere drukfactoren dan stikstof. Waterhuishouding, beheer, begrazing, invasieve soorten en recreatiedruk. Dat is een benadering die BBB ook terug willen zien bij de andere Natura 2000 gebieden zoals Nieuwkoopse Plassen. Natuurlijk zijn de duingebieden en Nieuwkoop ecologisch niet één op één vergelijkbaar. Maar ook bij Nieuwkoop spelen andere drukfactoren een belangrijke rol. De provincie stelt zelf dat natuurherstel en vergunningverlening niet langer als tegengestelde belangen hoeven te worden gezien. Waarom zou dat uitgangspunt dan niet even nadrukkelijk voor onze agrarische ondernemers moeten gelden?"

Gedeputeerde Robert Tieman (BBB) geeft aan dat het gebiedsplan van de haven 'naar meer smaakt'. „We zien ook het licht aan de horizon gloren bij bepaalde Natura 2000-gebieden. We zijn volop in beweging. Als een kans zich voordoet, dan grijpen we die."

Zijn collega Aad Straathof vult aan. „De stikstofbrief van het ministerie en de bespreking in dit huis laten zien dat er oog is voor andere drukfactoren dan zuiver stikstof. Ook in Nieuwkoop is dat zo. De belasting van stikstof in het Nieuwkoopse is nadrukkelijk hoger, ook door de veehouderij-activiteit eromheen." In het tweede kwartaal van 2027 komt de provincie met een update over de onderbouwing van additionaliteit per Natura 2000-gebied. Als bepaalde drukfactoren afnemen, dan kan dat mogelijkheden bieden voor vergunningverlening.

Straathof merkt dat er vanuit de agrarische sector grote interesse is voor de aanpak in de haven. „De landbouw die dicht tegen de haven aan zit, kijkt al hoe het zelf presteert en of scores meegenomen kunnen worden bij het onderbouwen van de additionaliteit. Dat is gunstig en smaakt naar meer. LVVN heeft aangegeven dat de eerstvolgende kansrijke zone om deze aanpak uit te rollen in het landelijk gebied in beeld komt in Zuid-Holland. Dat is bemoedigend."

Kunnen PAS-melders worden geholpen?

Veldhuijzen wil ook weten hoeveel Zuid-Hollandse PAS-melders een juridisch houdbare oplossing hebben gekregen. „Terwijl voor de Rotterdamse haven een gezamenlijke routekaart wordt opgesteld, 50 miljoen euro wordt gereserveerd en concreet perspectief ontstaat, wachten onze PAS-melders inmiddels al ruim zeven jaar op een oplossing."

Daar is Straathof duidelijk over. „Die zijn er niet. Niet in Zuid-Holland in elk geval. Er komt een aanpak van de additionaliteit per Natura 2000-gebied. Op basis daarvan zal het Rijk als verantwoordelijke voor de legalisatie van PAS-melders blijven zoeken naar oplossingen voor deze ondernemers. Mooier kan ik het vandaag niet maken."