Grotere veehouderijbedrijven domineren schaarse grondmarkt

Dat blijkt uit een analyse van Wageningen Social & Economic Research en het Kadaster naar grondaankopen in de periode 2016-2025. In deze tien jaar kochten veehouderijbedrijven gemiddeld ongeveer twee derde van het totale areaal dat door landbouwbedrijven werd verworven. Akkerbouwbedrijven namen ongeveer een kwart voor hun rekening en tuinbouwbedrijven het overige aandeel.

Kopers hebben gemiddeld 24 hectare meer grond

Uit de cijfers kan worden opgemaakt dat bedrijven die grond kopen doorgaans al groter zijn dan andere bedrijven van hetzelfde type. Dit patroon is zichtbaar in zowel de veehouderij als akkerbouw en tuinbouw.

Om te voorkomen dat de aangekochte grond zelf het beeld vertekent, vergeleken de onderzoekers de bedrijfsomvang in het jaar voor de aankoop.

Wanneer rekening wordt gehouden met verschillen tussen jaren en bedrijfstypen, hadden kopende bedrijven gemiddeld ongeveer 24 hectare meer grond in gebruik dan niet-kopende bedrijven. Ook economisch zijn kopers gemiddeld groter. Volgens de onderzoekers kan dat samenhangen met betere mogelijkheden om investeringen te financieren in een markt die wordt gekenmerkt door schaarste en hoge grondprijzen.

Grondmarkt blijft krap

De beschikbare hoeveelheid landbouwgrond op de vrije markt blijft beperkt. Tussen 2016 en 2025 werd jaarlijks gemiddeld 33.800 hectare landbouwgrond verhandeld. Dat is minder dan 2 procent van het totale landbouwareaal.

Tegelijkertijd neemt het aandeel van boeren en tuinders op de grondmarkt af. Hun aandeel in het verhandelde areaal daalde van 59 procent in 2012 naar 49 procent in 2022. Het aandeel van beleggers en overheden nam in dezelfde periode toe.

Ook oudere ondernemer blijft kopen

Grondaankopen vinden niet uitsluitend plaats bij jonge groeibedrijven. De grootste groep die grond aankoopt is tussen de 40 en 59 jaar oud. Bedrijven met een bedrijfshoofd van 60 tot 79 jaar kochten in 2025 29 procent van de totale door landbouwbedrijven aangekochte oppervlakte. In 2016 was dat nog 20 procent. Het aandeel van bedrijven met een bedrijfshoofd van 20 tot 39 jaar steeg in dezelfde periode van ongeveer 9 naar 12 procent.

Volgens de onderzoekers kan bij oudere bedrijfshoofden onder meer bedrijfsopvolging een rol spelen, of het strategische belang van grond voor de bedrijfsvoering.