Limburg: Stikstofzonering rond twee natuurgebieden wellicht niet nodig

Door de update van Aerius zijn de twee gebieden in Limburg niet meer (bijna) overbelast met stikstof. Deze gebieden staan ook op de conceptlijst voor een zonering van 500 meter van het kabinet.

Volgens Limburg is echter Den Haag aan zet om stikstofzones wel of niet in te voeren, meldt de woordvoerder. „Het eventueel ‘heroverwegen’ van zoneringen is aan de minister en niet aan provincies. De minister heeft wel aangegeven dat er bij zonering maatwerk mogelijk is. De provincie vindt dit maatwerk erg belangrijk, zodat er recht wordt gedaan aan alle belangen en uitdagingen in een gebied. In het geval van Kunderberg en Noorbeemden & Hoogbos lijkt een stikstofzonering wellicht niet nodig. Hierover zijn we met het Rijk in gesprek. Hoe het maatwerk uiteindelijk vorm krijgt bij de zonering rond Limburgse Natura 2000-gebieden is nu nog niet te zeggen. Wel is het uiteraard van groot belang dat er actuele feiten en cijfers gebruikt worden bij het nemen van besluiten."

Op de vragen welke maatwerkopties op tafel liggen en of de provincie Limburg voor nog meer Natura 2000-gebieden wil kijken naar maatwerk, kan de woordvoerder nog geen antwoord geven omdat het in zijn ogen nog te vroeg is. „Er is van alles in beweging in Den Haag."

Ruimte voor maatwerk

In antwoorden op Kamervragen van Jan Arie Koorevaar (CDA) benadrukt de minister ook nog maar eens dat er maatwerk in zones rond Natura 2000-gebieden mogelijk is. Koorevaar stelde de vragen naar aanleiding van een artikel in Tubantia, waarin de Overijsselse gedeputeerde Gert Harm ten Bolscher maatwerk rond stikstof eist.

Koorevaar vraagt of plannen van provincies in plaats van landelijke zonering kunnen komen als deze aantoonbaar additioneel, effectief en proportioneel bijdragen aan de instandhoudingsdoelstellingen. Van Essen bevestigt dat. 'De landelijke aanpak is in de basis uniform en stuurt op een extensieve vorm van landbouw die perspectief kan bieden voor boeren die blijven. Op dit moment wordt er met provincies bekeken of zonering voor specifieke Natura 2000-gebieden nuttig en nodig is. Daarvoor wordt gekeken naar natuurdoelanalyses en gebiedskennis. Zonering is noodzakelijkerwijs niet het sluitstuk voor de opgave van het Natura 2000-gebied. De aanpak biedt provincies ook de mogelijkheid voor maatwerk om recht te doen aan de gebiedseigen kenmerken, lopende processen en invulling te kunnen geven aan additionaliteit. Niet ieder gebied is hetzelfde. Het is daarom wenselijk om deze ruimte te bieden voor maatwerk. Daarbij is het zoeken naar de juiste balans.'

De regels vanuit het Rijk voor het herstel van Natura 2000-gebieden staan wel voorop. 'Dit duidelijk en geborgd doelbereik is nodig om te komen tot vergunningverlening. Met maatwerk kan dat effect niet in mindering worden gebracht. Te veel differentiatie in regels en daarmee toegenomen complexiteit in uitvoering en handhaving dient ook te worden voorkomen.'

Rekening houden met verschillende factoren

In het artikel vraagt de Overijsselse gedeputeerde zich af waarom voor zonering van 500 meter of 1.000 meter rond een heel gebied wordt gekozen. Ook denkt hij na of je dit aan de zuidwestkant of noordwestkant van een gebied moet doen, ervan uitgaand dat zuidwest de dominante windrichting is. Koorevaar wil weten of het gericht kijken naar wat nodig is en rekening houden met de windrichting en perceelgrenzen etc. effectiever is dan het trekken van een grens rond een gebied van bijvoorbeeld 500 meter.

Van Essen antwoordt dat goed gekeken moet worden naar de effectiviteit en realiseerbaarheid. 'Daarbij moet het een toekomstbestendig beleid zijn. Hoewel er inderdaad een dominante windrichting is in Nederland zijn zowel windrichting als perceelsgrenzen variabelen die regelmatig kunnen wijzigen. Dit leidt tot de vraag hoe effectief en realiseerbaar een beleid gebaseerd op deze variabelen is. Als we alleen exact willen doen wat nu moet zal dit leiden tot de noodzaak om de regels en toepassingsbereik frequent te herijken. Dit is een weinig realistische methode. De duidelijke zonegrens zorgt ervoor dat er een gelijk speelveld is tussen gebieden, waarbij het pakket regels passend te maken is bij de drukfactoren in een gebied. Die zone wordt niet met een passer getrokken. Er is met de nadere uitwerking van de regels en omwisselbeslissingen ruimte voor maatwerk. Via deze aanpak worden gebiedsverschillen zoveel mogelijk binnen de Rijksaanpak opgevangen, maar blijft een alternatieve aanpak mogelijk als dat aantoonbaar gelijkwaardig is. Zo blijft de realiseerbaarheid en effectiviteit nu en in de toekomst gewaarborgd.'