OESO: Nederland moet meer investeren in landbouw

Dat stelt de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in een donderdag 26 november verschenen rapport.De OESO is een samenwerkingsverband van 34 landen, waaronder Nederland, om sociaal en economisch beleid te bespreken, te bestuderen en te codineren.

Het rapport Innovation, Agricultural Policy and Sustainability in the Netherlands (Innovatie, landbouwbeleid en duurzaamheid in Nederland) onderzoekt onder welke omstandigheden bedrijven in de Nederlandse landbouw- en voedselsector innoveren om productiever en duurzamer te worden. Daarbij wijst het op de toenemende milieu- en maatschappelijke beperkingen waar de landbouw mee te maken krijgt.

Hoogproductief

De OESO stelt dat een voortdurende innnovatie tot een hoogproductieve landbouwsector heeft geleid, waarin verschillende producten een groot aandeel op de wereldmarkt hebben. De uitdaging daarbij is of verdere verbeteringen in huidige technologie en know-how genoeg is om de huidige groei in de productiviteit bij te houden en of het huidige systeem van innovatie toekomstige uitdagingen, zoals klimaatverandering, aankan.

De OESO zet vraagtekens bij het systeem van publiek-private partnerships in R&D. Is dat systeem in staat om investeringen in onderzoek naar zaken als milieu en duurzaamheid te doen, als dat niet direct in het belang van bedrijven is?

Ruimte voor verbeteringen

De organisatie ziet dan ook ruimte voor verbeteringen. Sinds de financie crisis hebben kleine en middelgrote ondernemingen moeite om kapitaal aan te trekken en dat beperkt de ruimte voor investeringen in innovatie. Belastingvoordelen voor R&D-gerelateerde arbeidskosten zijn van weinig waarde voor het midden-en kleinbedrijf.

De Nederlandse overheid streeft naar een efficite, marktgeiteerde landbouw. De hervorming van het GLB in die richting biedt de Nederlanse landbouw dan ook kansen in die richting. Het afschaffen van quota zal leiden tot een sector die sterker op marktsignalen reageert, maar milieu- en andere beperkingen zullen de productiegroei beperken. De overheid moet daarom een langetermijnvisie formuleren voor de hele agrifood sector, dat milieu-eisen en productiviteitsgroei combineert.

Aanbevelingen

Het rapport doet daarom de volgende aanbevelingen:

• Maak particuliere investeringen in innovatie aantrekkelijker door de kosten daarvan te verlagen en de regeldruk daarvoor weg te nemen, en door belastingmaatregelen en investeringsprogrammas te verbeteren.
• Verbeter de toekomstige innovatiecapaciteit, door beter te anticiperen op de toekomstige vraag naar vaardigheden van werknemers, door on-the-job training te stimuleren en door het weghalen van de barries tussen financiering van landbouw- en normaal onderwijs.
• Ontwikkel een langetermijnvisie voor de landbouw die productiviteitsgroei en duurzaamheid verenigt, en gebruik dat als richtsnoer voor landbouwpolitiek.
• Neem als overheid een grotere rol in het sturen van innovatie door zelf actiever op te treden en niet enkel bedrijven de agenda te laten zetten.