LTO noemt PBL-berekening 'betekenisloos', voor NAJK bewijs dat aanpak anders moet
Van Essen: ‘Generieke korting voorkomen, daar is alles op gericht’
Die verwachting baseert Van Essen hierop dat in zijn stikstofbrief de veldemissies nog niet concreet genoeg zijn meegenomen, maar dat zijn ministerie wel werkt aan reductiebeleid op dat vlak. „Met die uitwerking telt het pakket op en halen we onze stikstofdoelen”, zegt de D66-bewindspersoon. „Met de verdere uitwerking én voortvarende uitvoering van het pakket voorkomen we dat uiteindelijk een generieke korting nodig is. Daar is alles op gericht.”
Het PBL benadrukt dat de opgave een ‘historische omvang’ heeft en de plannen vooral van boeren veel vragen. Van Essen: „Daarom is concrete ondersteuning essentieel. Een groot deel van de 20 miljard euro komt op het boerenerf terecht, voor bijvoorbeeld stalaanpassingen en een extensiever bedrijfsmodel.”
Of de plannen van Van Essen de komende maanden standhouden, moet nog blijken. De plannen moeten nog door de Tweede en Eerste Kamer worden geloodst.
Met die uitwerking telt het pakket op en halen we onze stikstofdoelen
‘Geen enkele boer kan investeren bij spookbeeld gedwongen krimp’
LTO Nederland hoopt dat de plannen nog worden aangepast naar aanleiding van het PBL-rapport. ‘Geen enkele boer kan investeren in de toekomst van het bedrijf als onzeker is of dat bedrijf in de toekomst alsnog gedwongen moet krimpen’, schrijft LTO. ‘Het spreken over generieke krimp is onnodig, werkt averechts en is voor LTO onbespreekbaar. Koplopers moeten beloond worden; niet afgeremd door spookbeelden over gedwongen krimp. We vertrouwen erop dat de regering nogmaals bevestigt dat dit niet nodig is.’
Bij publicatie van het stikstofpakket benadrukte LVVN-minister Van Essen dat veel maatregelen verder uitgewerkt moeten worden. LTO Nederland houdt daarom hoop, blijkt uit de reactie: ‘In de doorrekening van het PBL zijn deze maatregelen – zoals de invulling van zonering, de Veluweaanpak en de inzet op veldemissies – niet (of onvoldoende) meegenomen in de rekensommen. Op basis van die onvolledige set aan doorrekenbare maatregelen concludeert het PBL dat de stikstofdoelen binnen bereik komen, maar dat er een gat resteert. De sommenmakers van het PBL vegen die onzekerheid op één hoop: generieke korting. Een betekenisloze rekensom.’
Het raakt aan een belangrijke reden waarom LTO aan tafel zit en eist dat de plannen verbeterd worden. ‘Boeren moeten meer mogelijkheden krijgen waaruit zij kunnen kiezen om de stikstofdoelen te halen. Meer maatregelen moeten concreet uitgewerkt worden. Er moeten, zo snel mogelijk, meer stalvloeren en -systemen beschikbaar komen die positief inrekenbaar en vergunbaar zijn. Al die maatregelen bij elkaar moeten ervoor zorgen dat boeren vanuit vakmanschap en ondernemerschap keuzes kunnen maken die passen bij het eigen bedrijf.’
'Het harde bewijs dat de aanpak anders moet'
Het PBL-rapport over de stikstofbrief bewijst volgens NAJK dat cruciale onderdelen uit de stikstofbrief anders moeten. De opstapeling van emissienormen, grondgebondenheid en zonering legt een te zware opgave neer bij jonge boeren, stelt de belangenbehartiger voor jonge boeren in een reactie. 'Tegelijkertijd schetst het rapport aanknopingspunten om de aanpak te verbeteren', schrijft NAJK.
De maatregelen zijn financieel zwaar, de uitvoerbaarheid is onzeker en de exacte impact van alle gestapelde normen op het boerenerf is nog niet scherp, stelt NAJK. „Het PBL bevestigt dat de rekening buitengewoon zwaar bij de boer terechtkomt. Wij willen via de gebieden en een generieke aanpak bijdragen aan stikstofreductie en natuurherstel, maar niét met een stapeling van normen waarvan onvoldoende duidelijk is of een jonge boer daar überhaupt aan kan voldoen", zegt NAJK-bestuurder Merel Straathof.
'De PBL-analyse bevestigt dat het huidige pakket moet worden aangepast', schrijft de organisatie. 'Zo stelt het PBL dat de normen, met name voor ammoniak, erg streng zijn. Voor NAJK moet eerst worden vastgesteld welk reductieniveau technisch, juridisch én bedrijfseconomisch haalbaar is, voordat ondernemers aan zulke zware normen worden gebonden. Hoewel het PBL wijst op extra kansen bij veldemissies, waarschuwt het ook dat een generieke korting investeringen juist afremt. Zo'n generieke korting als zwaard van Damocles boven de veehouderij is volgens NAJK onacceptabel én onnodig.'
NAJK ziet mogelijkheden in voor de invulling van additionaliteit, de gebiedsgerichte aanpak en gericht natuurherstel. 'Deze onderdelen van de brief zijn onvoldoende concreet voor het PBL om door te rekenen. Dit moet dus beter uitgewerkt worden, vindt ook NAJK. Dat neemt niet weg dat in de ogen van NAJK juist provinciale plannen kunnen én moeten bijdragen aan het lostrekken van vergunningverlening.'
„De PBL-resultaten zijn voor ons het harde bewijs dat de aanpak anders moet. Wij zitten niet aan tafel voor een slap compromis, maar om te zorgen dat het beleid voor jonge boeren haalbaar, betaalbaar en rechtszeker wordt. Onze inzet is helder: het kabinet moet met een beter pakket komen, want met de huidige plannen kunnen jonge ondernemers geen toekomst bouwen”, stelt Straathof.
Dit bericht is van een update voorzien om 12.54 uur vanwege de reactie van NAJK.
Guus Daamen
Als zoon van een fruitteler opgegroeid tussen de appelbomen in Gelderland. Tijdens mijn master Journalistiek aan de Vrije Universiteit in Amsterdam mij verder gespecialiseerd in politiek. Schrijft voor Agrio voornamelijk over Politiek en Beleid. Luistert, vraagt en onderzoekt. Andere passie: sport.
Beeld: Ellen Meinen
