Flevolandse proef in peen en ui biedt handvatten maar geen blauwdruk voor ICM

6 juli 2025, 15:4203 min

Twaalf akkerbouwers uit Flevoland hebben samen met CLM Onderzoek en Advies en Delphy onderzocht of en op welke wijze een robuuste teelt van peen en uit mogelijk is. Het project werkt volgens de principes van Integrated Crop Management (ICM) en richt zich op het verminder van het gebruik en de emissie van gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten. Na twee jaar is de conclusie dat het project ‘Zoektocht naar een robuuste teelt van peen en ui’ waardevolle inzichten en praktische tips heeft opgeleverd, maar een blauwdruk is nog niet te geven.

Voor het project heeft Wageningen University & Research (WUR) een ICM-model ontwikkeld, waarbij de aanpak gericht is op vijf pijlers: gewasdiversiteit, ras- en teeltwijze, bodembeheer, gerichte bestrijding, en monitoring en evaluatie.

Pijlers tegen fusarium en de uienvlieg

In de uienteelt zijn in 2023 en 2024 praktijkproeven uitgevoerd met de biologisch fungicide Serenade tegen fusarium en pinkroot. Met insectparasitaire aaltjes (Steinernema Feltiae) is de strijd tegen de uienvlieg ingezet. Daarnaast zijn akkerranden aangelegd om natuurlijke vijanden van plagen aan te trekken.

Focus op biostimulanten en groene middelen in peen

Voor de peenteelt zijn biostimulanten en groene middelen zoals BlueN, Vixeran, Charge, Trianum G en Kumar getest om de plantweerbaarheid en opbrengst te verbeteren. Plantsapmonsters, gewasbeoordelingen en opbrengstmetingen gaven inzicht in de effectiviteit van deze middelen. Ook zijn praktijkproeven uitgevoerd om te ontdekken of de vlucht van de wollige peenluis te monitoren is.

Gestructureerde aanpak, maar geen kant-en-klare ICM-aanpak

Conclusie van de onderzoekers en de akkerbouwer is dat ICM een gestructureerde aanpak biedt met mogelijke maatregelen om ziekten en plagen te beheersen en in beeld te brengen. Toch er is nog geen kant-en-klare blauwdruk voor ICM in peen en zaaiui. ‘Dit blijft een zoektocht omdat kennis ontbreekt, experts elkaar soms tegenspreken en maatwerk per bedrijf en seizoen noodzakelijk is.’

Het project is mede mogelijk gemaakt door een subsidie van Provincie Flevoland, in samenwerking met het Actieplan Bodem en Water.

Concrete handvatten voor telers

Zaaiuien

Verruim gewasrotatie naar 1:8 of 1:10
Gebruik geprimed zaad
Time het zaaimoment zoveel mogelijk na de bonenvliegvlucht
Zorg op lichtere grondsoorten voor een grover zaaibed
Zorg voor schoon oogsten om plagen te verminderen
Onkruidbestrijding kan deels mechanisch met wiedeggen en schoffelen

Winterpeen

Teel ui voorafgaand aan peen, om wortelvlieg te verminderen
Gebruik geprimed zaad
Oogst schoon om de plaagdruk te verlagen
Gebruik knoflookextract of uienolie ter voorkoming van wortelvlieg.

Martin de Vries

Geboren en getogen in het Friese Oudehaske ontwikkelde Martin een grote interesse voor de landbouw. Als opgeleid journalist specialiseerde hij zich in de akkerbouw. Zijn overmatige dosis aan nieuwsgierigheid zet hij in voor het team rond Akkerwijzer.

Beeld: Ellen Meinen

Bron: CLM Onderzoek