Sterke Erven Logo

CBS verwacht overschrijding fosfaatplafond melkvee

03 min
Op verzoek van landbouwminister Jaimi van Essen stelt het Centraal Bureau voor de Statistiek na afloop van ieder kwartaal een berekening op van de verwachte fosfaat- en stikstofexcretie van de Nederlandse veestapel. Op basis van de beschikbare cijfers berekende het CBS een overschrijding van het fosfaatplafond met 3,6 miljoen kilogram. En een onderschrijding van het stikstofplafond met 2,0 miljoen kilogram. Dat schrijft minister Van Essen in zijn brief aan de Tweede Kamer over de uitkomsten van de eerste kwartaalrapportage van 2026.

De onzekerheid in de prognose van het CBS is relatief groot, omdat voor de intensieve sectoren gebruik wordt gemaakt van de gegevens uit de landbouwtelling van 2025. Ook de samenstelling van het ruwvoer komt pas later in het jaar beschikbaar. Dit betekent dat de samenstelling van het ruwvoer in deze rapportage is gebaseerd op een inschatting.

Fosfaatexcretie neemt af

Hoewel het sectorale fosfaatplafond nog steeds wordt overschreden, is er wel sprake van een daling van de excretie. In het vierde kwartaal van 2025 kwam de melkveesector uit op een fosfaatexcretie van 75 miljoen kilogram fosfaat. Voor 2026 berekende het CBS een verwachte fosfaatexcretie van 73,3 miljoen kilogram fosfaat.

Tegenover de afname van de voorspelde fosfaatexcretie staat een toename van de stikstofexcretie met 5,5 miljoen kilogram naar 264,8 miljoen kilogram. De omvang van de veestapel blijft nagenoeg gelijk.

Ruw eiwitgehalte moet naar 160 gram per kilogram

In 2021 maakten de overheid en verschillende sectorpartijen in de melkveehouderij afspraken om op sectorniveau het ruweiwitgehalte in het rantsoen te verlagen naar maximaal 160 gram ruw eiwit per kilogram droge stof in 2025. Op dit moment zijn er echter nog onvoldoende gegevens beschikbaar over zowel de krachtvoer- als de ruwvoersamenstelling. Het CBS doet dan ook nog geen uitspraken over het te verwachten ruw eiwitgehalte in het rantsoen van 2026. De door het CBS aangeleverde cijfers laten wel zien dat het doel van maximaal 160 gram ruw eiwit in 2025 is gehaald.

Effect opkoopregelingen nog niet zichtbaar

Omdat het CBS bij het berekenen van de excretie in het eerste kwartaal van dit jaar nog gebruikmaakt van de dieraantallen zoals opgegeven in de landbouwtelling van 2025 is er nog weinig te zeggen over het effect van de opkoopregelingen op de uiteindelijk fosfaat- en stikstofexcretie in de Nederlandse veehouderij. Dit geldt met name voor de varkenshouderij en in mindere mate voor de pluimveehouderij. Voor melkvee maakt het CBS gebruik van cijfers afkomstig uit het I&R-systeem, deze cijfers zijn actueel en betrouwbaar.

Taskforce buigt zich over afroming

Ondanks de ‘onbetrouwbaarheid’ van de eerste kwartaalrapportage geeft de minister in zijn brief aan de Tweede Kamer wel aan deze rapportage te betrekken bij de keuzes die door de Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof gemaakt moeten worden omtrent het afromen van dierrechten. De minister wil de Kamer nog voor de zomer verder informeren over het afromen van dierrechten bij overdracht buiten de familie.

Beeld: Eline Mekelenkamp

Bronnen: CBS, Tweede Kamer

Tags
MelkveeDataDierlijke mestEmissietechniekFosfaatrechtenRuwvoerMest