Landbouw op koers om doelen voor schone lucht te halen

Dat blijkt uit een rapport van RIVM, dat de afspraken uit het Schone Lucht Akkoord (SLA) uit 2020 monitort. In dat akkoord is afgesproken dat het aantal gezondheidseffecten vanwege luchtvervuiling van Nederlandse bronnen minstens gehalveerd moet zijn ten opzichte van 2016. Het zou betekenen dat mensen in 2030 gemiddeld vier maanden langer leven.

Landbouw presteert beter dan verkeer

Voor de verkeerssector zijn de genomen maatregelen nog onvoldoende, ziet het RIVM, net als voor de sector ‘mobiele werktuigen, bouw’. Voor de landbouw is de doelstelling wel binnen bereik. Dit komt onder meer vanwege het vervallen van de derogatie en door uitvoering van het Sectorplan fijnstof in de pluimveehouderij.

Daar moet wel bij worden vermeld dat niet alle sectoren een even grote doelstelling hebben. Voor verkeer staat een doelstelling van 70 procent reductie, voor landbouw is dat 37 procent. De sector lijkt dat doel ruimschoots te halen; berekeningen van het RIVM wijzen op een afname van 41 à 42 procent.

Dat is wel lager dan wat het RIVM in zijn vorige rapportage, twee jaar geleden, had berekend. Dat komt door het stopzetten van het Nationaal Programma Landelijk Gebied door het kabinet-Schoof. Als dat beleid zou zijn voortgezet zou een afname van 46 procent bereikt kunnen worden.

Ammoniakuitstoot blijft dalen

Tussen 2000 en 2023 zijn landbouwemissies van ammoniak gedaald met 37 procent. Tussen 2014 (toen het melkquotum werd afgeschaft) en 2017 (de invoering van het fosfaatrechtenstelsel voor melkvee) steeg de emissie nog, maar na die tijd dalen de emissies weer. Dit komt vooral door een afname van het aantal stuks melkvee, door een lager eiwitgehalte in kuilvoer, en door de overgang naar emissiearme stallen.

In 2016 stootte de landbouw nog 113,31 kiloton ammoniak uit, en daarmee nam ze het grootste deel van de landelijke uitstoot (130,75 kiloton) voor haar rekening. In 2030 zal de uitstoot van de sector zijn afgenomen naar zo’n 84 kiloton.

Fijnstofuitstoot neemt verder af

Voor fijnstof (PM10) constateert het RIVM ook een afname van de uitstoot door de landbouwsector, maar die is maar 8 procent, waar de uitstoot voor Nederland als geheel met bijna 50 procent gedaald zijn.

In 2016 stootte de landbouwsector nog 6,5 kiloton fijnstof (PM10) uit, op een totaal van 33,5 kiloton voor Nederland als geheel; in 2030 zal die uitstoot gedaald zijn naar 3,9 tot 4,7 kiloton.