Vakbonden en Stikstofclaim: einde oefening voor veel veehouders

Het door minister Van Essen (LVVN) gepresenteerde stikstofpakket is volgens de organisaties een frontale aanval op de agrarische sector. „Onder het mom van een ‘oplossing’ tuigt het kabinet een onuitvoerbaar en onhaalbaar stelsel van regels op. Geen “ruimte voor” boeren – waar de brief mee opent – maar het opruimen van boeren! Door de wurggreep / de stikstoffuik / de onoplosbare knelpunten waarmee boerenbedrijven worden opgezadeld en de nek wordt omgedraaid - onomkoombaar vanaf 2029. En niet alleen melkveebedrijven zijn aan de beurt: ook varkens- en pluimveebedrijven moeten leveren. Het maatregelenpakket voor deze bedrijven wordt over een half jaar gepresenteerd, om de verdeeldheid optimaal en de sector koest te houden."

Stapeling van onwerkbare plafonds

De belangenorganisaties stellen dat stikstofemissie via drie plafonds worden afgerekend: het bedrijfsemissieplafond, gebiedsplafond en het sectorale plafond. Terwijl het kabinet geen zicht biedt op noodzakelijke vergunningen voor emissie reducerende bedrijfsaanpassingen. En dat leidt tot nog strengere maatregelen in 2029. „Boeren zijn opgezadeld met een onmogelijke opgave en bij voorbaat klaargezet voor de juridische slachtbank", stellen zij.

Ook de GVE-norm dwingt veehouders tot een koude sanering van de veestapel, zonder dat daar een economisch of ecologisch fundament onder ligt. Daarbij verwijzen ze naar het wetenschappelijke onderzoek van Wouter de Heij, waaruit blijkt dat 'rigide' veereductie niet tot een lagere luchtconcentratie van ammoniak leidt. Ook voor echt natuurherstrel zit in de plannen van het kabinet geen juridische borging, waardoor de organisaties bang zijn dat de vergunningverlening direct onderuit gaat bij de rechter.

Koppeling emissies aan fosfaatrechten

De koppeling van emissies aan fofaatrechten betitelen zij als juridische luchtfietserij. „Een van de meest absurde voorstellen in de brief is het plan om de CO₂- en ammoniakemissies rechtstreeks te koppelen aan fosfaatrechten. Dit is in de praktijk volstrekt niet handhaafbaar: Fosfaatrechten zijn verhandelbaar, terwijl emissies locatie gebonden zijn. Daarnaast is het stelsel juridisch onhoudbaar: het misbruikt een fosfaat-instrument voor klimaat- en stikstofdoelen. Deze administratieve papieren tijger biedt nul juridische zekerheid en zal bij de eerste de beste gang naar de rechter direct sneuvelen."

In de plannen van het kabinet staat ook dat financiele sancties bij fosfaatrechten voortaan een economisch delict zijn. Daardoor worden boeren als criminelen weggezet en zullen banken leningen terugtrekken. Bovendien verwachten de belangenorganisaties nieuwe knelgevallen voor bedrijven die in de bufferzones zitten van 500 dan wel 1000 meter. En de minister biedt nergens harde garanties om PAS-melders en andere knelgevallen daadwerkelijk te legaliseren. En het naar achteren schuiven van de rekenkundige ondergrens zorgt er bovendien voor dat kleine projecten ook niet vergund kunnen worden, zo is de inschatting. „De plannen van minister Van Essen eisen onmogelijke offers en bieden geen enkel (economisch) perspectief voor de agrarische sector. Wij roepen de Tweede Kamer met klem op om dit onuitvoerbare pakket in het aankomende debat direct naar de prullenbak te verwijzen!"

Het debat staat gepland op komende woensdag 1 juli.