De BoerenNatuur Zomerweken komen als geroepen

Hierin laten ze vol trots zien wat er in tien jaar vrijwillige en coöperatieve samenwerking bereikt is in het agrarisch natuur- en landschapsbeheer. Voor het eerst een patrijs met kuikens zien of met een telkaart de vlinders op de akkerrand tellen en dan je allereerste koninginnenpage tegenkomen. Met eigen ogen zien hoe de vliegvlugge weidevogelkuikens zich verzamelen op de plasdrassen of met een schepnet een echte grote modderkruiper vangen. Onvergetelijke momenten die je nu zelf mee kan maken en je heel anders doen kijken naar de natuur op het boerenland.

De Zomerweken vallen op een bijzonder moment. In de week waarin de lang verwachte Kamerbrief over het stikstofbeleid verschijnt, lopen de gemoederen weer hoog op. De zorgen over de toekomst van het agrarisch bedrijf zijn niet weggenomen en de vraag hoe je als boer, ieder op zijn eigen plek, moet voldoen aan de eisen om een toekomstbestendige vergunning te krijgen, zijn nog altijd levensgroot.

De brief van de minister geeft een richting aan die tal van goede elementen bevat, maar nog lang niet het hele verhaal waar jij je met je bedrijf op moet voorbereiden. Je kunt wel de stikstofemissie reduceren, maar als je vervolgens in 2027 weer klemgezet wordt door de waterkwaliteitsdoelen, schiet je daar maar weinig mee op. Het trekken van een lijntje van 500 meter of 1 kilometer rondom de natuurgebieden is op een beleidstafel zo gebeurd, maar gaat volledig voorbij aan het belang van in deze zones zorgvuldig op elkaar afgestemde beheermaatregelen die in samenhang met het begrazingsbeheer en akkermozaïeken ecologisch het verschil maken. Hiervan weten we dat die van essentieel belang zijn voor bestuivers en graslandvlinders, soorten waar de natuurherstelverordening de komende jaren eisen voor stelt waar we nu al oog voor moeten hebben.

De bouwsteen in de stikstofbrief om het rigide hanteren van de Kritische Depositie Waarde als wettelijke norm los te laten en een realistische rekenkundige ondergrens in te voeren is een goede en belangrijke koerswijziging die ruimte geeft om realistische en voor de natuur ook effectieve gebiedsplannen op te stellen waarin boeren en natuur elkaar versterken. Met de normen voor emissiereductie per bedrijf en de maximale veebezetting is het maar de vraag hoeveel boeren we overhouden om die plannen ook daadwerkelijk te realiseren op een manier waarin de waarde van de natuur op het boerenland benut wordt. En voor de boeren die overblijven, blijft de vraag of dit ook daadwerkelijk leidt tot een duurzame vergunning waarop je je bedrijf kunt doorontwikkelen.

Tijdens de BoerenNatuur Zomerweken gaan duizenden mensen het veld in om te genieten van de natuur op het boerenland. Met de uitleg van de boer en de medewerkers van de agrarische collectieven gaan ze heel anders kijken en zien ze opeens verbanden en soorten die ze eerder nooit zagen. Verbanden die essentieel zijn voor goede gebiedsplannen die de boer én de natuur perspectief bieden. Eigenlijk moet iedereen die zich bezig houdt met het agrarisch beleid de komende weken aansluiten bij minimaal één excursie. Dan ga je met eigen ogen zien dat een natuurinclusief landschap een samenspel is van een heel pallet van op elkaar afgestemde beheermaatregelen, die de boeren in een coöperatieve samenwerking nu vaak al met elkaar uitvoeren. Bouw daar op voort en zorg dat er niet minder maar juist meer boeren overblijven om hier hun bijdrage aan te leveren.