"De opfok is hét moment waarop je de basis legt voor een sterke bescherming tegen Salmonella."

"Als je naar Salmonella kijkt, begint bescherming niet in de legperiode, maar al tijdens de opfok"

Vervolgt Kristof. "Juist dan leg je de basis voor een goede bescherming en kan de gekozen vaccinatiestrategie een wezenlijk verschil maken. Dat is ook de reden waarom de recente onderzoeksresultaten van de GD zo interessant zijn."

Analyse via VMP-platform

De Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) analyseerde via het VMP-platform gegevens van Nederlandse legbedrijven. Daarbij werd gekeken naar verschillende factoren die mogelijk samenhangen met het optreden van Salmonella Enteritidis (S.E.), waaronder het houderijsysteem, de koppelgrootte, de bedrijfsgeschiedenis met S.E., toediening van een geïnactiveerd vaccin tijdens de opfok en boostervaccinatie tijdens de legperiode.

Significante verschillen geïnactiveerde vaccins

Een belangrijke uitkomst van het veldonderzoek was dat op bedrijven met een geschiedenis van Salmonella Enteritidis koppels significant minder vaak S.E.-positief waren wanneer tijdens de opfok naast een levend vaccin ook een geïnactiveerd vaccin was toegepast, vergeleken met koppels die uitsluitend een levend vaccin kregen. "Dat is een relevante bevinding", zegt Kristof. "Tegelijkertijd moeten we wel in acht houden dat het gaat om een retrospectief observationeel onderzoek. Dat betekent dat het een duidelijke samenhang laat zien, maar niet kan aantonen dat de vaccinatie alléén verantwoordelijk is voor het verschil. Naast vaccinatie kunnen bijvoorbeeld ook andere factoren zoals verbeterde reiniging, de bioveiligheid of managementkeuzes hebben bijgedragen aan een lagere besmettingsdruk."

Goede bescherming

Deze onderzoeksresultaten onderstrepen het belang van een goede bescherming die al tijdens de opfok wordt opgebouwd. Juist op risicobedrijven kan een doordachte vaccinatiestrategie tijdens die periode een belangrijke bijdrage leveren aan de bescherming van het koppel. "Een bedrijf dat eerder Salmonella Enteritidis heeft gehad, loopt een groter risico op een nieuwe besmetting. Voor die bedrijven wil je alle beschikbare maatregelen optimaal inzetten. Een goede vaccinatiestrategie draagt bij aan het opbouwen van een sterke immuniteit voordat dieren de legperiode ingaan. Tegelijkertijd staat vaccinatie natuurlijk nooit op zichzelf. Het is onderdeel van een integrale Salmonella-aanpak.”

Van wetenschap naar praktijk

Kristof benadrukt dat vaccinatie nooit los gezien mag worden van andere preventiemaatregelen tegen Salmonella. "De beste resultaten bereik je met een totaalpakket. Goede reiniging en desinfectie, ongediertebestrijding, een hoge bioveiligheid én een doordachte vaccinatiestrategie versterken elkaar”, weet Kristof. “Het onderzoek laat tegelijkertijd goed zien waar nog kansen liggen. Het loont om ruim vóór de legperiode een levend vaccin te combineren met geïnactiveerde vaccins.”

Bescherming tegen 6 salmonellatypen

Kristof: “De Nobilis Salenvac vaccins zijn daarop een mooie aanvulling. Zo beschermt Nobilis Salenvac® T tegen Salmonella Enteritidis en Salmonella Typhimurium. Nobilis Salenvac® ETC biedt bescherming tegen 6 salmonellatypen, waaronder Salmonella Infantis, en voor S.E. en S.T tot een leeftijd van 100 weken. Die bredere bescherming is belangrijk. Hoewel Salmonella Enteritidis momenteel veel aandacht krijgt, zien we dat ook andere serotypen op pluimveebedrijven voorkomen. Met een brede vaccinatiestrategie bereid je koppels daar beter op voor."

Startpunt aanscherpen Salmonella-aanpak

Dierenartsen die op basis van deze nieuwe onderzoeksresultaten hun Salmonella-aanpak willen aanscherpen, doen er goed aan eerst bedrijven met een verhoogd risico in kaart te brengen. "Vraag altijd naar de bedrijfsgeschiedenis. Heeft een bedrijf eerder met Salmonella Enteritidis te maken gehad? Dan is dat een belangrijk signaal om de vaccinatiestrategie opnieuw tegen het licht te houden." Ook broederijen spelen hierin een belangrijke rol.

"De basis voor een gezond legkoppel wordt gelegd tijdens de opfok."

"Juist daar kun je samen met dierenarts en pluimveehouder de grootste winst behalen. Uiteindelijk draait het erom pluimveehouders te helpen hun koppels zo goed mogelijk te beschermen”, besluit Kristof.