Maatregelen AMvB Dierwaardige Veehouderij: grote impact voor de varkenshouderij

Wat betekent de AMvB Dierwaardige Veehouderij voor de varkenshouderij?

De overheid publiceerde de definitieve Algemene maatregel van bestuur (AMvB) Dierwaardige Veehouderij op 11 september 2026. De nieuwe regels richten zich op dierenwelzijn, stalklimaat en diergezondheid. Voor de varkenshouderij kozen zij voor een gefaseerde invoering. Veel investeringsintensieve maatregelen gelden pas bij nieuwbouw, ingrijpende verbouw of na evaluatiemomenten. Hierdoor sluiten de veranderingen zoveel mogelijk aan bij natuurlijke investeringsmomenten op je bedrijf.

Nieuwe regels vanaf 2028

Vanaf 2028 gaan de eerste maatregelen in. Belangrijke wijzigingen zijn:

• een bedrijfsspecifiek hitte- of klimaatprotocol wordt verplicht;
• in vrijwel ieder hok moet een schuurvoorziening aanwezig zijn;
• de maximale CO₂-concentratie in de stal wordt vastgesteld op 3000 ppm;
• biggen moeten vanaf een leeftijd van één week toegang hebben tot drinkwater en aanvullend voer;
• drachtige gelten en zeugen moeten beschikken over ruwvoer;
• de minimale speenleeftijd moet omhoog naar 25 dagen.

Ook scherpt de AMvB de regels rondom het vijlen van hoektanden en het couperen van staarten aan. Het AMvB verplicht onder meer risicoanalyses, verbeterplannen en registratie voor staartcouperen. In 2028 evalueert de overheid of een volledig verbod op routinematig couperen vanaf 2030 haalbaar is. Daarbij kijken zij naar dierenwelzijn, transportwaardigheid, slachtwaardigheid en de aanwezigheid van een marktvergoeding.

Nieuwe eisen voor nieuwbouw en verbouw vanaf 2030

Vanaf 2030 gelden aanvullende eisen voor nieuwe en ingrijpend verbouwde stallen. Deze maatregelen hebben onder andere betrekking op:

• daglichttoetreding in de stal;
• voldoende voer- en drinkplaatsen;
• een maximale ammoniakconcentratie van 20 ppm;
• de toepassing van vrijloopkraamhokken;
• aanvullende eisen aan functiegebieden;
• deels dichte vloeren voor gespeende biggen.

Sta je de komende jaren voor renovatie of nieuwbouw? Dan is het verstandig om deze toekomstige eisen nu al mee te nemen in je plannen. Zo voorkom je dat je investeringen op termijn opnieuw moet aanpassen.

2040: eerst evalueren, daarna besluiten

De meest ingrijpende maatregelen zijn nog niet definitief vastgesteld. Voor 2040 is afgesproken dat eerst een uitgebreide evaluatie plaatsvindt. Daarbij kijken ze naar:

• uitvoerbaarheid in de praktijk;
• economische gevolgen;
• vergunningverlening;
• emissie-effecten;
• verdienvermogen van bedrijven.

Pas daarna besluiten zij of ze aanvullende maatregelen daadwerkelijk invoeren. Het gaat bijvoorbeeld om:

• extra ruimte voor vleesvarkens;
• vrijloopkraamhokken in bestaande stallen;
• een minimale speenleeftijd van 28 dagen;
• daglicht in bestaande stallen;
• extra eisen aan vloeren en functiegebieden.

De uitkomsten van deze evaluaties bepalen de verdere ontwikkeling van veel varkensbedrijven.

Subsidiekansen voor investeringen

De nieuwe regelgeving vraagt in veel gevallen om investeringen in dierenwelzijn en stalklimaat. Daarom kan de subsidieregeling Productieve investeringen dierwaardig omgevingsklimaat interessant zijn. Deze subsidie ondersteunt onder meer investeringen in:

• ventilatie;
• klimaatbeheersing;
• koeling;
• andere welzijnsverbeterende maatregelen.

Voor ondernemers die vooruit willen lopen op toekomstige regelgeving kan deze regeling helpen om investeringen eerder haalbaar te maken.

Wat betekent dit financieel voor jouw bedrijf?

De uiteindelijke impact verschilt per bedrijf. Investeerde je de afgelopen jaren al in moderne huisvesting, klimaatbeheersing of dierenwelzijn? Dan zijn mogelijk minder aanpassingen nodig dan bij oudere stalsystemen.

Een eerste doorrekening laat zien dat de volledige invoering van de AMvB Dierwaardige Veehouderij kan leiden tot een aanzienlijke kostprijsverhoging. Indicatieve berekeningen gaan uit van extra kosten van minimaal circa € 8 per big en ruim € 8 per vleesvarken. Hierdoor kan de totale kostprijsstijging in de keten oplopen tot minimaal ongeveer € 16 per vleesvarken. Deze bedragen zijn indicatief en kunnen veranderen door nieuwe inzichten, marktontwikkelingen en verdere uitwerking van de regelgeving.

Vooruitkijken is belangrijk

De AMvB Dierwaardige Veehouderij brengt grote veranderingen met zich mee voor de Nederlandse varkenshouderij. Positief is dat veel maatregelen aansluiten bij natuurlijke investeringsmomenten. Tegelijkertijd vragen de nieuwe regels om een goede langetermijnvisie.

Naast technische haalbaarheid spelen vergunningen, financiering, innovatie en verdienvermogen een belangrijke rol. Uiteindelijk bepaalt niet alleen de regelgeving het succes van de transitie, maar ook de ruimte die ondernemers krijgen om de benodigde investeringen terug te verdienen.

Meer weten?

aaff is graag overal van betekenis. Heb je vragen over de gevolgen van de AMvB Dierwaardige Veehouderij voor jouw bedrijf, investeringsplannen of subsidiemogelijkheden? Neem dan contact op met onze specialisten.