Britse varkenshouders verliezen leveringscontracten, ondanks nieuwe beschermingswet

De Fair Dealing Obligations zijn sinds 13 augustus volledig van kracht. Ze verplichten slachterijen en varkenshouders om schriftelijke afspraken te maken over onder meer prijzen, leveringsvolumes en beëindiging van contracten. Eenzijdige wijzigingen zijn niet langer toegestaan. De regels moeten de onderhandelingspositie van varkenshouders versterken.

Maar in de maanden voorafgaand aan de invoering zegden verschillende grote slachterijen leveringscontracten op. Sommige varkenshouders kregen nieuwe overeenkomsten aangeboden met lagere prijzen of kleinere volumes. Anderen kregen helemaal geen nieuw contract. De slachterijen ontkennen dat de opzeggingen verband houden met de nieuwe wetgeving.

Weinig te onderhandelen

Vooral zelfstandige varkenshouders worden geraakt. Wie geen nieuw contract krijgt, moet proberen zijn dieren op de vrije markt af te zetten. Volgens het Britse vakblad Pig World ontvangen sommige varkenshouders daar momenteel 130 tot 150 pence per kilo geslacht gewicht, terwijl de gemiddelde Britse standaardprijs rond de 180 pence ligt.

Ook bij nieuwe contracten is de onderhandelingsruimte beperkt. Een Britse varkenshouder vertelde aan Pig World dat hij zich in het nauw gedreven voelde doordat slachterijen pas laat met nieuwe overeenkomsten kwamen. Wilde hij verzekerd blijven van afzet, dan moest hij tekenen, ook als hij niet tevreden was over de voorwaarden. „Dat voelt niet bepaald als een sterke onderhandelingspositie voor een boer”, aldus de varkenshouder.

Uit een enquête van de NPA bleek bovendien dat kort voor de invoeringsdeadline slechts 6 procent van de ondervraagde leden een contract had dat aan de nieuwe wettelijke eisen voldeed.

Vrees voor verdwijnen zelfstandige bedrijven

Joe Dewhirst, voorzitter van de Pig Industry Group van de NPA, noemt de vooruitzichten voor dit najaar buitengewoon moeilijk. Hij vreest dat zelfstandige varkenshouders hun productie moeten verminderen of helemaal stoppen. Daardoor zou de Britse varkenshouderij steeds meer in handen komen van grote bedrijven die zowel varkens houden als slachten.

De NPA heeft de problemen inmiddels aangekaart bij de Britse overheid. De organisatie vraagt om financiële steun voor getroffen varkenshouders en een evaluatie van de nieuwe contractregels. Ook wil zij meer inzicht in de prijsvorming bij slachterijen. De toezichthouder op de nieuwe wetgeving, de Agricultural Supply Chain Adjudicator (ASCA), roept varkenshouders op om problemen met contracten te melden.